“Είναι άθλιο άθλημα το μπαξίσι”: Συγκλονιστική συνέντευξη του Ακαδημαικού Θεοδόση Τάσιου by filoitexnisfilosofias 25/06/23 στις 07:56 από ΠΡΟΣΩΠΑ

Για τις σκληρές αλήθειες στην κοινωνία, την πολιτική, τα πανεπιστήμια, τη χρεοκοπία, τους πολιτικούς, τις δημοσκοπήσεις, το δημόσιο, τη διαφθορά, το “λάδωμα”. Αλλά πάνω απ όλα για τη μυθική βιβλιοθήκη του. Ο Όλυμπος της διανόησης μου άνοιξε το φιλόξενο γραφείο του και όταν τέλειωσε η συζήτηση έφυγα πλούσιος σε συναισθήματα. Είμαι ευγνώμων που τον γνώρισα και με εμπιστεύτηκε. Και εκμυστηρεύομαι πως ένιωσα τόσο “γέρος” μπροστά σε ένα νέο μυαλό 88 ετών. Η συντριπτική δύναμη του μυαλού του Καθηγητή Τάσιου με “ισοπέδωσε”. Ο κορυφαίος των κορυφαίων διανοητών ανοίγει νέους δρόμους σκέψης. Σαν ”ερπυστριοφόρο” σε μία άνυδρη γη ευτέλειας. Δεν θα πιστέψω ποτέ – το εννοώ – ότι μίλησα με αυτόν τον κολοσσιαίο Έλληνα. Του είμαι ευγνώμων. μου υποσχέθηκε ότι θα τα ξαναπούμε. Γιατί έχω να τον ρωτήσω τόσα πολλά. Τι να προλάβω σε μία ώρα… Να ξεκινήσουμε κ. Καθηγητά με μία υπέροχη λέξη που έμαθα χάρη στο τελευταίο σας βιβλίο «Ας αναστοχασθούμε εαυτούς και αλλήλους», που είναι ο κύκλος των δέκα διαλεξεών σας παλαιότερα στο Megaron plus. Η λέξη οτρηρός. Ο εργατικός άνθρωπος είναι ο οτρηρός. Ξέρετε, οι λέξεις τρίβονται, φορτίζονται και στο τέλος καταντούν ανέκφραστες. Γι αυτό χρειάζονται ένα ζωντάνεμα καμιά φορά. Η φυσική «δεξαμενή» για να το κάνεις αυτό, είναι όλες οι μορφές της ελληνικής γλώσσας. Πας λοιπόν σε μία παλαιότερη μορφή ή πας σε έναν δημοτικό όρο, το κάνω πολύ συχνά, κι έτσι με αυτή τη διαποίκιλση γίνεται οξύτερη η σαφήνεια με την οποία προβάλλεται η έννοια. Ωραία βλέπω, φιλολογικώς ξεκινήσαμε… Οτρηρός λοιπόν, ο εργατικός. Οι Έλληνες είμαστε εργατικοί; Είμαστε εργατικοί, δεν είμαστε αποδοτικοί. Πιθανώς δεν είμαστε αρκετά μεθοδικοί. Ίσως να μην πιστεύουμε και στη σημασία της εργασίας καθαυτή. Ωστόσο, είναι ανακριβές αυτό που λένε, ότι είμαστε τεμπέληδες. Από τα Πανεπιστήμια βγαίνουν οι αυριανοί εργατικοί πολίτες. Οι εικόνες που βλέπουμε διαχρονικά στα Πανεπιστήμια βοηθούν σε αυτή την κατεύθυνση; Ο χώρος του Πανεπιστημίου έχει να κάνει με μια πολύ συγκεκριμένη δουλειά, να πάρει η ευχή! Αυτό είναι που «μου τη δίνει» σχεδόν 40 χρόνια τώρα. Πρέπει να πάρει τα παιδιά που πέρασαν τη γενική Παιδεία, άρα διαμόρφωσαν τον χαρακτήρα τους (μην μου πούνε τώρα ότι τα παιδιά 19 ετών πρέπει να διαμορφώσουν χαρακτήρα) γιατί ακούγονται και τέτοιες κουταμάρες. Και τώρα πρέπει να γίνουν γιατροί, δικηγόροι, μηχανικοί, δάσκαλοι, φιλόσοφοι. Υπάρχουν συγκεκριμένα λειτουργήματα τα οποία πρέπει να υπηρετηθούν. Τι περιμένει ο ελληνικός λαός; Ο ελληνικός λαός περιμένει την καινοτομία, η οποία θα παραχθεί από την καινούργια έρευνα και δουλειά, προκειμένου να φάει ψωμί και να θρέψει τα παιδιά του. Όλες αυτές οι σπουδαίες δουλειές θα πρέπει να γίνουν στα Πανεπιστήμια. Δεν μπορούν να γίνουν αλλού. Η πολιτική επανάσταση να γίνει έξω απ’ τα Πανεπιστήμια. Αντιθέτως, το «1-1-4», το «πάμε παιδιά παρεούλα», η μουσική εκδήλωση, η πολιτική επανάσταση, όλα αυτά μπορούν να γίνουν και αλλού. Υπάρχουν θεσμοί για να τα υπηρετήσουν. Ενώ γι αυτό που κάνουν τα Πανεπιστήμια δεν υπάρχουν άλλοι θεσμοί. Να αφήσουν λοιπόν τα Πανεπιστήμια να παραγάγουν αυτά που ο ελληνικός λαός έταξε και ζητεί από τα Πανεπιστήμια να κάνουν. Και δεν τα αφήνουν. Ποιοί δεν τα αφήνουν; Τα προχθεσινά λυκειόπαιδα. Μα για το όνομα του Θεού πια! Σιγά που θα αναγνωρίσει η Δημοκρατία ειδικής κατηγορίας πολίτες, φτάνει να έχουν μικρή ηλικία. Απολίτικες αηδίες λέγονταν και το 2008 στα «Δεκεμβριανά» του νεκρού μαθητή Γρηγορόπουλου. Απολίτικες αηδίες στις οποίες έχει εκτεθεί το 50% των Ελλήνων διανοουμένων και το 80% των Ελλήνων δημοσιογράφων. Ποιος δεν ντρέπεται να πει ότι τότε έλεγαν βλακείες; Ποιο πολιτικό μήνυμα και ποιες “τρίχες” όταν η χώρα βούλιαζε; Ουσιαστικώς πρόκειται για μία σύγχυση από την οποία υποφέρει ο ελληνικός λαός. Αυτή η ιστορία, όμως, πηγαίνει πολύ πίσω… Σωστά. Ήδη από το 1978, όταν έφυγε η ρωμαλέα γενιά του Πολυτεχνείου, μια σπουδαία γενιά, κι άρχισαν να έρχονται τα χθεσινά σχολιαρόπαιδα που δεν είχαν ιδέα από το τι είχε γίνει, ωστόσο είχαν την έπαρση να κάνουν καταλήψεις, να κάνουν πράγματα ανήκουστα, απολιτικά και κρύβονταν πίσω από την κομματική μαμά τους. Εδώ και σχεδόν 40 χρόνια χρόνια, λοιπόν, συμβαίνουν αυτές οι ασχημίες και είναι καιρός να σταματήσουν. Είμαι βέβαιος ότι δεν υπάρχει κανένα πολιτικό κόμμα στη Βουλή των Ελλήνων που να μην αισθάνεται ότι πρέπει να σταματήσει αυτή η ασχημία. Δε μπορεί να βρωμίζουν το Πανεπιστήμιο με αφίσες. Δεν μπορεί το Πανεπιστήμιο να βρωμίζεται με αφισοκολλήσεις και δήθεν πολιτικά μηνύματα νηπιακής ποιότητας και να επικρατούν αυτά τα αντιδημοκρατικά φαινόμενα με τα γιουρούσια. Υπάρχει και η σιωπηρή πλειοψηφία των φοιτητών που πρέπει να δείξει τη δύναμή της. Χρειάζεται μία αγωνιστική απαισιοδοξία που είναι ισότιμη της αισιοδοξίας. Λέτε εδώ και χρόνια σκληρές αλήθειες που δεν αρέσουν σε όλους… Μα η Δημοκρατία δεν είναι παρά μια σειρά από αντιθέσεις μεταξύ απόψεων και αντιθέσεις από προτεραιότητες αξιών. Στη Δημοκρατία οι αντιφάσεις πώς ενεργούνται; Με τη διαπραγμάτευση και τη συναίνεση στην οποία καταλήγει η διαπραγμάτευση. Απ’ το 1990 προειδοποιούσα για τη χρεοκοπία. Φαντάζει όμως «προκλητικό» να φωνάζετε από το 1990 γιά τον επερχόμενο κίνδυνο χρεοκοπίας της Ελλάδας. Γιατί δεν σας άκουσε κανείς τότε; Δεν ήμουν ο μόνος. Και δεν έπρεπε να είναι μάγος κανείς για να το δει. Πράγματι, στις 25 Μαρτίου 1990, είχα γράψει σε μία επιφυλλίδα στο «Βήμα» για την τραγωδία του δημοσίου χρέους, το οποίο έφτασε σε σημείο που δεν μπορεί να υπηρετηθεί. Ένας μηχανικός ήμουν, όχι οικονομολόγος, ιστορικός, αλλά έβλεπα την καμπύλη του δημοσίου χρέους να ανεβαίνει συνεχώς με πέντε δισ δανεικά κάθε χρόνο, τα οποία προς το τέλος έγιναν δώδεκα δισ κάθε χρόνο. Αδιανόητο! Εφόσον η οικονομία δεν αναπτυσσόταν, άρα οι νέες γενιές δεν είχαν επαρκείς θέσεις εργασίας, προσφερόταν το κράτος να δώσει αυτές τις θέσεις που δεν είχε η πραγματική οικονομία. Ναι αλλά φτάσαμε στο “υδροσκέφαλο” δημόσιο. Κι έτσι έδινε ψευδεπίγραφες θέσεις, με συνέπεια να γιγαντωθεί ο δημόσιος τομέας, να δανείζεται το κράτος γιά να τον συντηρήσει και να στρεβλωθεί η αγορά εργασίας, καθώς δεν υπήρχε αξιοκρατία. Είναι θαύμα το πώς αντέξαμε άλλα είκοσι χρόνια έως το 2010. Δεν υπήρχαν αυτιά να ακούσουν φωνές που προειδοποιούσαν, παρ ότι ο λαός γνώριζε. Έτσι, λοιπόν, ενδέχεται η θηριώδης όντως ευθύνη των πολιτικάντηδων να μην είναι μόνη, αλλά παρέα με όλους εμάς που τρώγαμε τις αυξήσεις μας μια χαρά, οι οποίες όμως προέρχονταν εκ δανεισμού. Κι αυτό δημιουργεί έναν ευρύτερο κύκλο ευθυνών. Το «εργαστήρι» της ιστορίας όπως σας αρέσει να το χαρακτηρίζετε, έχει αποδείξει πως οι Έλληνες αρέσκονται στο να ψηφίζουν υποψήφιους πρωθυπουργούς οι οποίοι προτρέπουν υπουργούς Οικονομικών «να τα δώσουν όλα», που διαβεβαιώνουν ψευδώς ότι «λεφτά υπάρχουν» και που υπόσχονται επιστροφή μισθών και συντάξεων στην προ κρίσης εποχή. Γιατί; Αναγνωρίζω το δικαίωμα να κάνουν αυτό το τεράστιο σφάλμα σε βάρος των παιδιών τους, μόνο σε πολύ φτωχούς και απελπισμένους, αλλά δεν μπορώ να αναγνωρίσω μια τέτοια εγκληματικώς μυωπική σκέψη στους υπολοίπους, οι οποίοι φαντάζονται πως θα λυθούν τα προβλήματα δι απλών μετακινήσεων των πιονιών στη σκακιέρα. Ξέρετε, ο καθένας προσπαθεί να λύσει το πρόβλημά του όπως μπορεί. Μου άρεσε πολύ αυτό που μου είχατε πει παλαιότερα για τον οδηγό ταξί, ο οποίος σας πήγαινε κάπου και στη λεωφόρο Κηφισίας τον έπιασε φανάρι. Οργισμένος άρχισε να βρίζει το φανάρι και τότε εσείς ψύχραιμα, ένας σεβάσμιος άνθρωπος του λέτε σκωπτικά», μήπως να κατέβουμε να το σπάσουμε;» και μένει άφωνος… Χαίρομαι που το θυμάστε, είναι πολύ χαρακτηριστικό της νοοτροπίας μας. Είναι αυτό που λέμε «πονάει κεφάλι, κόβει κεφάλι». Έτσι, λοιπόν, κι αν σε σταματήσει το φανάρι, κατεβαίνεις και το σπας επειδή βιάζεσαι. Έχεις την αίσθηση ότι κάνεις ένα έργο εναντίον της αιτίας που σου προκάλεσε τη δυσχέρεια. Το ζήτημα είναι ότι χρειάζεται λίγο περισσότερο μυαλό, αν αυτό είναι η πραγματική αιτία. Ας επιμείνω σε αυτό που λέγαμε πριν. Τη μυωπική σκέψη στη χώρα μας. Αναρωτιέμαι, δεν ήταν μυωπική, η μαξιμαλιστική διεκδίκηση αυξήσεων και προνομίων των επαγγελματιών συνδικαλιστών του δημοσίου και όχι μόνο σε βάρος των παιδιών και των εγγονιών τους; Να το πω μεταφορικά «εσύ έσπασες το φανάρι και εκτονώθηκες, όμως δεν θέτεις σε κίνδυνο δυστυχήματος τους επόμενους οδηγούς στη λεωφόρο»; Όπως με το ασφαλιστικό; Κάνετε καλά και αναφέρεστε σε αυτό. Όταν κάποτε συνάντησα τον κ. Τάσο Γιαννίτση, υπουργό Εργασίας επί κυβερνήσεως Σημίτη, πήρα το θάρρος και του είπα “μα εσείς είστε ένα σύμβολο”. Σεμνότατος άνθρωπος δεν ήθελε να ακούσει τίποτα. Κι όμως πολύ εγκαίρως (το 2001 παρακαλώ) με βάση την απλή λογική, υποστήριξε ότι τα ασφαλιστικά Ταμεία πηγαίνουν κατά διαβόλου. Και ξεσηκώθηκε το σύμπαν να τον «φάει» με προεξάρχοντες τους συνδικαλιστές. Και «κάηκε» η Ελλάδα. Ο λαός βούλωσε τα αυτιά του κι εκείνη την ώρα συνετελέσθη το μεγάλο έγκλημα εναντίον της επόμενης γενιάς. Από όλο τον λαό. Εδώ κανένας δεν μπορεί να μου πει ότι δεν ήξερε. Δεν είναι δυνατόν να μην ξέρεις πως, όταν δουλεύουν οι τρεις για να τρώνε οι πέντε, δεν πάει καλά το πράγμα. Κι αυτό το είχε πει ο Γιαννίτσης και αποπέμφθηκε. Είναι μερικές φορές τόσο μεγάλος ο κομφουζιονισμός ως κυρίαρχη πολιτική θέση και τόσο μυωπική η πολιτική αντίληψη, ώστε πράγματι ενδέχεται να υπονομεύουμε και το μέλλον των παιδιών μας. Αυτό είναι νταβατζιλίκι. Σας θυμίζει το τελευταίο διάστημα η ελληνική κοινωνία αλλά και η ελληνική πολιτική σκηνή, τον Ρινόκερο του Ιονέσκο; Αυτή η «μόδα» της εύκολης μεταπήδησης από κόμμα σε κόμμα τόσο πολιτών, όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις, όσο και πολιτικών; Όταν αυτή η αλλαγή πολιτικής άποψης γίνεται και ξαφνικά και αγεληδόν. Χωρίς τα εξωτερικά δεδομένα να είναι τόσο πειστικά ώστε να αλλάξουν την ανάλυση. Οπότε η μόνη ερμηνεία δεν είναι η καλύτερη κατανόηση της πραγματικότητας, αλλά η καλύτερη αντίληψη του βραχυπρόθεσμου συμφέροντος. Ό,τι φάμε κι ό,τι πιούμε δηλαδή. Έτσι διευκολύνεται μιά περιστασιακή αλλαγή κομματικής θέσης με την ελπίδα ότι, αν αυτή παροχολογία (η οποία συνήθως χαρακτηρίζει προ των εκλογών πολλά κόμματα) πραγματοποιηθεί έστω κι εν μέρει, εγώ θα βγω κερδισμένος. Ας πάω, λοιπόν, προς τα εκεί. Μόνο που κι αυτό είναι μυωπικό και συνδέεται με την έλλειψη οράματος για τα παιδιά μας. Έχω το φόβο ότι πολλοί από τους συμπατριώτες μας ακούγοντας τις εξαγγελίες του άλφα ή βήτα κόμματος δεν τις πιστεύουν. Αλλά δεν έχουν το ήθος να μην τις ακολουθήσουν. Είναι πολύ αργά, όμως, για τέτοια «παιχνίδια», διότι η χώρα βρέθηκε σε αυτή τη μαύρη κατάντια το 2010 και δεν έχει περιθώριο να ξαναβρεθεί. Φοβάμαι, όπως κι εσείς, ότι τα παθήματα δεν έγιναν μαθήματα. Κι επομένως το κρίμα στο λαιμό μας γιά τα παιδιά και τις επόμενες γενιές. Ας κλείσουμε όπως αρχίσαμε την όμορφη συζήτησή μας. Με λέξεις. Είναι εθνικό μας σπορ το «λάδωμα»; Είναι άθλιο άθλημα το μπαξίσι. Η πληθώρα των λέξεων που υπάρχει φανερώνει πως έχει πολλά κεφάλια, σαν τη Λερναία Ύδρα Το δωρόσημο, το γρηγορόσημο και τόσα άλλα. Η ετεροδοσοληψία όπως λέω εγώ. Όλη αυτή διαφθορά καλύπτει, πλέον, τους πάντες. Δεν υπάρχει επάγγελμα που «δεν τα πιάνει». Ακόμη και οι ιερείς. Το κακό είναι πως είμαστε πολύ μακριά από το να αλλάξουμε αυτή την πρακτική. Είναι κάτι που δυστυχώς μας χαρακτηρίζει ως λαό. Αν δεν το θεωρήσουμε κι αυτό ανηθικότητα, τότε έλεος! Και μην μου πούνε ότι η πολιτική θεωρία δεν προβλέπει τίποτα περί ηθικής. Τους απαντώ ότι ο Αμάρτια Σεν πήρε Νόμπελ, διότι απέδειξε πως η πολιτική δεν είναι τίποτα άλλο παρά ηθική. Το μπαξίσι, λοιπόν, είναι εθνική μάστιγα, αντιλαϊκή μάστιγα. Ας είναι καλά η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς η οποία κάνει σπουδαία δουλειά εναντίον αυτής της πρακτικής. Οι λέξεις είναι τα βιβλία. Πόσα βιβλία έχετε σπίτι σας; Πάνω από 5.000 τίτλους βιβλίων στα πέντε βιβλιοστασιά μου. Εκτός των τεχνικών και επιστημονικών που είναι στο Πολυτεχνείο. Δεν μπορώ να επιβιώσω χωρίς βιβλία. Είναι ένας μεγάλος «θησαυρός» γιά εμένα τα βιβλία μου. Σκέφτομαι κάτι που έγραψε ένας σπουδαίος και θέλω να δω αν το θυμάμαι ακριβώς. Κατεβαίνω στη βιβλιοθήκη, βρίσκω το βιβλίο, το ανοίγω, γυρίζω τις σελίδες, μυρίζω το χαρτί και διαβάζω. «Γιατί δεν το γκουγκλάρεις;» με ρωτάνε οι νεότεροι. Μα ένα «κλικ» δεν έχει τη γλύκα που σας περιέγραψα. Αν κάποτε γράφατε την αυτοβιογραφία σας κ. Καθηγητά τι τίτλο θα βάζατε; Ποιόν να ενδιαφέρει κ. Κωστάκη; Δεν με βρίσκετε προετοιμασμένο, αλλά θα μπορούσε να ήταν: «ε και;»… Σας ευχαριστώ θερμά. Είμαι ευγνώμων. Κι εγώ σας ευχαριστώ. Συνέντευξη στον ΑΡΓΥΡΗ ΚΩΣΤΑΚΗ

Δες το αλλιώς… ΑΡΘΡΑ Στέλιος Τσιφτσής / thecommonsense

Πώς το αίτημα για ανοιχτά σύνορα αποτελεί μια αφελή προσέγγιση του μεταναστευτικού και γιατί θα οδηγήσει σε νέα ναυάγιο. … Μια εβδομάδα περίπου μετά το πολύνεκρο ναυάγιο νότια της Πύλου, στο οποίο έχασαν με τραγικό και αποτρόπαιο τρόπο τη ζωή τους εκατοντάδες άνθρωποι οι οποίοι προσπάθησαν να εισέλθουν στην Ευρώπη, ένα νέο περιστατικό καταγράφεται – ευτυχώς χωρίς την τραγική κατάληξη που είχε το προηγούμενο. Αυτή τη φορά στα ελληνοτουρκικά σύνορα του Έβρου. Σχεδόν 150 άνθρωποι εγκλωβισμένοι σε νησίδα στον ποταμό Έβρο. Θαρρώ πως δεν εκπλήσσει κανέναν. Μάλλον αναμενόμενο. Και φυσικά θα υπάρξουν κι άλλα τέτοια περιστατικά. Το μέγεθος και η κατεύθυνση των μεταναστευτικών ροών εξαρτάται από μία σειρά από παράγοντες. Οι πρώτοι που έρχονται στο μυαλό είναι οι πόλεμοι, μεταξύ κρατών αλλά και εμφύλιοι, καθώς και διάφορες περιφερειακές συρράξεις. Δεν είναι όμως οι μοναδικοί παράγοντες: οι δημογραφικές τάσεις, οι κοινωνικό – οικονομικές εξελίξεις όπως φτώχια και πάσης φύσεως διακρίσεις, καθώς και περιβαλλοντικοί λόγοι αλλά και η κλιματική αλλαγή, αποτελούν παράγοντες – κλειδιά που προσδιορίζουν το μέγεθος των μεταναστευτικών ροών, αλλά και την κατεύθυνση που αυτές ακολουθούν. Σχετικά με το τελευταίο χαρακτηριστικό, την κατεύθυνση, θα πρέπει να προστεθεί η ολοένα και μεγαλύτερη επίδραση που ασκούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ο τεράστιος όγκος πληροφοριών που είναι διαθέσιμος μέσω του διαδικτύου σε κάθε γωνιά του πλανήτη: και στο τελευταίο κατσικοχώρι του Ινδοκαύκασου, στα ορεινά του Αφγανιστάν ένα κορίτσι μπορεί να δει και να διαβάσει τί σημαίνει ελεύθερη και ισότιμη ζωή στην Ευρώπη, ένα αγόρι στη Νιγηρία μπορεί να δει πως είναι να ζεις σαν παιδί και όχι σαν μαχητής της Μπόκο Χαράμ, αλλά και ένας Ταλιμπάν πόσο διεφθαρμένος στα μάτια του Αλλάχ είναι ο έκφυλος δυτικός πολιτισμός – και ίσως πρέπει να τιμωρηθεί για αυτό. Οι αξίες και οι προσδοκίες αποτελούν άλλον έναν ισχυρό παράγοντα μετακίνησης από ένα μέρος σε άλλο, εκτός της βίας και του πολέμου. Το ίδιο και η μισαλλοδοξία, αλλά και το ιερό θρησκευτικό καθήκον. Βέβαια οι πόλεμοι, κάθε είδους, κατατάσσονται στην πρώτη θέση των παραγόντων που προκαλούν τις μεταναστευτικές ροές. Το 1990, η εισβολή του Ιράκ στο Κουβέιτ, άνοιξε τον ασκό του Αιόλου στην Μέση Ανατολή. Έκτοτε, μια σειρά από πολέμους με κυρίαρχο χαρακτηριστικό την ενεργό συμμετοχή των δυτικών κρατών, με διόλου αθώα κίνητρα παρά τη ρητορική τους, έχει οδηγήσει, άμεσα ή έμμεσα, σε τετραπλασιασμό των εκτοπισμένων πληθυσμών, από 21 εκατομμύρια το 1993 σε 83 εκατομμύρια το 2021. Εάν προσθέσετε και τις εκτοπίσεις στο εσωτερικών χωρών, οι οποίες για την ίδια περίοδο αυξήθηκαν από 4 εκατομμύρια σε 48, ο αριθμός ανέρχεται σε 130 περίπου εκατομμύρια. Εντάξει, θα μου πει κανείς, στάλα στον ωκεανό των 8 δισεκατομμυρίων του συνολικού παγκόσμιου πληθυσμού σήμερα. Για μετακίνησε βίαια όλο των πληθυσμό της Ιαπωνίας ή της Ρωσίας, θα απαντήσω εγώ, και κάνε το εικόνα. Πρόσθεσε τώρα και 150 εκατομμύρια νόμιμους μετανάστες και το σύνολο αυξάνεται σε 280 εκατομμύρια. Παιδιά, οι μεταναστευτικές ροές αυξάνονται με ρυθμό μεγαλύτερο από αυτόν της αύξησης του παγκόσμιου πληθυσμού. That’s a fact, που λένε και στα καφενεία. Η επόμενη σκέψη μου, γράφοντας αυτό το κείμενο, ήταν η καταγραφή των χωρών του πλανήτη, από τις οποίες προέρχονται, κατά κύριο λόγο οι πληθυσμιακές εκτοπίσεις. Ο κατάλογος είναι μεγάλος: Αίγυπτος, Αιθιοπία, Ακτή Ελεφαντοστού, Αλγερία, Αφγανιστάν, Βενεζουέλα, Γκάνα, Ερυθραία, Ιράκ, Κολομβία, Κούβα, Λίβανος, Λιβύη, Μάλι, Μαρόκο, Μεξικό, Μπαγκλαντές, Μπενίν, Μπουρκίνα Φάσο, Νίγηρας, Νιγηρία, Ουκρανία, Σουδάν, Συρία, Τσαντ, Τυνησία. Ανοίξτε ένα χάρτη στο πάτωμα και βάλτε πάνω πιόνια. Σε ένα χαρτί δίπλα σας, σημειώστε τα κοινά χαρακτηριστικά των χωρών αυτών. Εν συνεχεία δείτε, προς τα που κινούνται οι πληθυσμοί αυτοί, που θέλουνε να πάνε: Βόρεια Αμερική, Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη, άντε και Αυστραλία. Κάντε και μια δεύτερη στήλη στο χαρτί σας, με τα χαρακτηριστικά των κρατών προορισμών. Θα διαπιστώσετε ότι η κάθε μία από τις δύο στήλες διαθέτει μία ομοιογένεια. Οι άνθρωποι απεχθάνονται τη βία, τη φτώχεια και την καταπίεση. Θέλουν να φύγουν μακριά από αυτές τις καταστάσεις και να βρουν πλούτο, ειρήνη και ευημερία. Με λίγα λόγια, θέλουν να φύγουν από τις χώρες της πρώτης λίστας και να πάνε σε αυτές της δεύτερης. Πόσο εφικτό είναι αυτό; Η απάντηση ποικίλει ανάλογα με τον ερωτώμενο. Επειδή όμως το κείμενο το γράφω εγώ, θα απαντήσω εγώ κι όσοι θέλετε διαφωνήστε. Αυτό είναι υγιές, αρκεί να γίνεται με κάποιους όρους και κάποιες προϋποθέσεις. Σε ένα φανταστικό κόσμο, θα ήταν απόλυτα εφικτό. Οι φανταστικοί κόσμοι όμως είναι ουτοπίες. Η πραγματικότητα έχει μια κακή συνήθεια: δεν είναι ποτέ ιδεατή. Στον πραγματικό κόσμο, υπάρχουν περιορισμοί. Τέτοιες μαζικές μετακινήσεις δεν είναι εφικτές για μια σειρά από λόγους, που έχουν να κάνουν αφενός με περιορισμένους πόρους και αφετέρου με την αλλαγή ισορροπιών και συνθηκών που το μόνο που θα μπορούσαν να επιτύχουν είναι μια βίαιη σύγκλιση των χωρών της πρώτης λίστας με αυτές της δεύτερης, όχι όμως αναβαθμίζοντας το φτωχές χώρες, αλλά υποβαθμίζοντας τις πλούσιες. Είναι δύσκολη, χρονοβόρα, κοστοβόρα και αμφιβόλου αποτελεσματικότητας η προσπάθεια ενσωμάτωσης τόσο μεγάλου αριθμού ανθρώπων διαφορετικών κουλτουρών, γλωσσών, θρησκειών, κοινωνικών πεποιθήσεων και αξιακών συστημάτων σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Και δεν υπάρχει δεύτερη ευκαιρία. Βλέπετε, δεν πρόκειται για ένα in vitro πείραμα, αλλά μια εξελισσόμενη πραγματικότητα. Είμαι βέβαιος, ότι αυτή σε αυτό το σημείο έχω ήδη χαρακτηριστεί δυσμενώς από αρκετούς και υβριστεί από άλλους. Στην εποχή της πολιτικής ορθότητας, ό,τι δεν συμφωνεί και συνάδει με μια ψευδεπίφαση σεβασμού θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων – πανάθεμα κι αν οι περισσότεροι αντιλαμβάνονται ποια είναι αυτά, αλλά ακόμη περισσότερο πόσο επικίνδυνη είναι η αφοριστική και αδιάλλακτη στάση τους – είναι καταδικαστέα. Αλλά σε πείσμα αυτών, εγώ παραμένω σταθερός στις αντιλήψεις μου, μέχρι να πειστώ περί του αντιθέτου. Εάν ο δυτικός, ανεπτυγμένος κόσμος θέλει συμβάλλει στη λύση του προβλήματος θα πρέπει να επιστρέψει στις ιστορικές του ρίζες και αξίες. Η Συνθήκη της Βεστφαλίας του 1648 του τερμάτισε οριστικά τον τριακονταετή πόλεμο αποτελεί ένα καλό ιστορικό παράδειγμα ενός διεθνούς συστήματος αμοιβαίου σεβασμού και επωφελών υποχωρήσεων για την επίτευξη ισορροπίας. Σαφώς απαιτεί υποχωρήσεις εκατέρωθεν και σεβασμό θεμελιωδών αξίων όπως το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης, της κυριαρχίας ενός κράτους, χωρίς παρέμβαση τρίτων στα εσωτερικά του ζητήματα, της αξιοποίησης του εθνικού του πλούτου προς όφελος των πολιτών του. Εύλογα θα ρωτήσει κάποιος “Αυτό δεν είναι ουτοπικό;”. Αντιθέτως, είναι μια ρεαλιστική προσέγγιση και μάλλον αποτελεί μονόδρομο εάν επιθυμούμε μια βιώσιμη λύση σε ένα συνεχές και εντεινόμενο πρόβλημα. Στο παρελθόν, οι κρίσεις ήταν αυτές που οδήγησαν στην ανάγκη δημιουργίας θεσμών και μηχανισμών, ακριβώς για να αποτραπεί το ενδεχόμενο επανάληψης τέτοιων κρίσεων. Και αν η λειτουργία αυτών των θεσμών δεν εκφυλίζονταν, δίνοντας χώρο σε μονομερείς ενέργειες, ο τετραπλασιασμός των μεταναστευτικών ροών πιθανόν θα είχε αποσοβηθεί. Αυτή η πρακτική, του διεθνούς συντονισμού και της εφαρμογής διεθνών κανόνων για τη βελτίωση των συνθηκών στις χώρες προέλευσης, με ταυτόχρονες αμοιβαίες. είναι η μόνη λύση. Και μπορεί να είναι μια win – win situation. Αντί να ζητάμε από τις δυτικές κυβερνήσεις να λογοδοτήσουν για τις λίγο ή πολύ αποτυχημένες πολιτικές διαχείρισης του μεταναστευτικού, πρέπει να τους ζητήσουμε να λογοδοτήσουν για την εξωτερική τους πολιτική, την παρέμβαση στο εσωτερικό χωρών του αναπτυσσόμενου κόσμου, την εκμετάλλευση του πλούτου και των πληθυσμών τους. Δυστυχώς, η λύση στο πρόβλημα αργεί καθώς απαιτεί εμπλοκή πολλών και από την άλλη οι παράγοντες που προκαλούν τα φαινόμενα μετανάστευσης εντείνονται. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναπτύξει μια σειρά δράσεων, πολλές εκ των οποίων όμως βασίζονται σε διμερείς συμφωνίες, τουλάχιστον όσον αφορά την συνεργασία με τις χώρες προέλευσης, αλλά και διέλευσης για την παροχή βοήθειας προκειμένου να ενισχύσουν την ικανότητα διαχείρισης τόσο της μετανάστευσης, όσο και των συνόρων τους. Υπάρχει όμως μια σειρά από ζητήματα που θέτουν εν αμφιβόλω το όλο εγχείρημα. Η ΕΕ αδυνατεί, όπως και σε άλλες περιπτώσεις να υιοθετήσει μια κοινά αποδεκτή μεταναστευτική πολιτική, αλλά και μια κοινή πολιτική προστασίας των συνόρων της. Δεν μπορεί για παράδειγμα τα σύνορα της Ελλάδος να είναι εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης όταν μιλάμε για παράνομη είσοδο μεταναστών, αλλά να είναι εθνικά σύνορα όταν υπάρχουν διενέξεις με την Τουρκία. Επιπλέον, οι πολιτικές επιστροφής και επανεισδοχής όσον δεν εξασφαλίζουν άσυλο ή άδεια παραμονής και εργασίας στην Ευρώπη αποδεικνύεται από την αναποτελεσματικότητα τους ένα βαρέλι χωρίς πάτο όπου ρίχνονται τεράστια ποσά από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Είναι ιστορικό γεγονός, και επαναλαμβάνεται: οι δημοκρατικές χώρες, δεδομένου ότι το μεταναστευτικό αξιολογείται υψηλά στον εσωτερικό πολιτικό διάλογο, έχουν αποτελέσει επανειλημμένα αντικείμενα εκβιασμού για την άντληση κεφαλαίων, προκειμένου να συγκρατηθούν οι μεταναστευτικές ροές. Ενδεικτική είναι η ρητορική του Τούρκου Προέδρου και οι συνεχείς απειλές ότι θα “ανοίξει τις πύλες της χώρας του” για να περάσουν παράνομα στην Ευρώπη μετανάστες. Οι εκβιασμοί δεν μπορούν και δεν πρέπει να γίνουν δεκτοί. Και δεν αναφέρομαι μόνο στους εκβιασμούς των χωρών προέλευσης ή διέλευσης μεταναστών και προσφύγων. Κάποια στιγμή θα πρέπει να διερευνηθεί και η εκβιαστική στάση των διαφόρων ΜΚΟ. Αλήθεια, αυτές σε ποιόν λογοδοτούν; Για ποιο λόγο υποκαθιστούν κρατικούς μηχανισμούς και διεθνείς θεσμούς; Επιχορηγούνται με εκατοντάδες εκατομμύρια – αλήθεια από ποιους; – , δεν φορολογούνται επειδή είναι ΜΚΟ, τα πρωτοκλασάτα εκτελεστικά στελέχη τους έχουν βαρβάτες απολαβές (αφορολόγητες κι αυτές και σε μεγάλο ποσοστό), μας κουνούν επιδεικτικά το δάκτυλο, αλλά σε ποιον λογοδοτούν; Εκδίδουν disclosure reports; Οικονομικές καταστάσεις; Εκθέσεις πεπραγμένων χρηστής διαχείρισης των πόρων τους; Ζητάμε από τις πετρελαϊκές εταιρείες για παράδειγμα να συμμορφωθούν με πρότυπα βιώσιμης ανάπτυξης και να είναι κοινωνικά υπεύθυνες και καλά κάνουμε. Οι ΜΚΟ με ποια πρότυπα συμμορφώνονται; Απλά, αναρωτιέμαι. Εσείς; Στο όνομα του ανθρωπισμού έχουν διαπραχθεί ορισμένα από τα πλέον ειδεχθή εγκλήματα. Δεν μπορώ παρά να θεωρήσω και αυτό το φαινόμενο, άλλο ένα τέτοιο έγκλημα. Ενώ θα πρέπει να βρεθούν λύσεις για να σταματήσουν αυτές οι ροές, υπάρχουν άνθρωποι που με το λόγο τους, τη στάση τους και τις πράξεις τους ωθούν όλο και περισσότερους απελπισμένους ανθρώπους στον εκπατρισμό και με ψεύτικες υποσχέσεις του ανεβάζουν σε σαπιοκάραβα ή τους ρίχνουν σε ποτάμια με ορμητικά νερά. Κάποιοι πλουτίζουν σε βάρους τους και κάποιοι αφελείς συμβάλλουν στην απρόσκοπτη συνέχιση αυτής της τόσο επιτυχημένης μπίζνας.

Μεγαλώνοντας, ξεχνάμε

Μεγαλώνοντας απομακρυνόμαστε. Απομακρυνόμαστε από τον επαναστατημένο εφηβικό εαυτό μας, από τα όνειρα μας. Απομακρυνόμαστε από τους γνωστούς και τους φίλους μας, απομακρυνόμαστε από τα έξω, από τις πολλές συνάφειες και συγκεντρώσεις. Οι φίλοι γίνονται γνωστοί και οι γνωστοί ξένοι. Μεγαλώνοντας χάνουμε. Χάνουμε τις συνήθεις μας, χάνουμε τα στέκια μας. Χάνουμε τον προσανατολισμό μας, χάνουμε την οικειότητα, χάνουμε την αγάπη. Χάνουμε το μέτρημα των συναισθημάτων που εξαφανίστηκαν κάπου στο βάθος του χρόνου. Μεγαλώνοντας συνηθίζουμε. Συνηθίζουμε την πείνα, την φρίκη τους πολέμους. Συνηθίζουμε την αδιαφορία. Συνηθίζουμε και μεις να ζούμε με τα λίγα, και οι άλλοι να ζουν με το τίποτα. Συνηθίζουμε τις απώλειες και το πένθος. Συνηθίζουμε το γκρίζο. Μεγαλώνοντας κουραζόμαστε εύκολα. Κουραζόμαστε από τη δουλειά, τη ζωή και τα προβλήματα. Κουραζόμαστε να εξηγούμε και να απολογούμαστε. Κουραζόμαστε από τα προβλήματα τα δικά μας, και τα προβλήματα των άλλων. Κουραζόμαστε τόσο, που ούτε που το παίρνουμε χαμπάρι όταν ο ναρκισσισμός μας κάνει επίσημη πρόσκληση στην μοναξιά. Μεγαλώνοντας, μικραίνουμε. Μικραίνει το μέσα μας και κρύβεται, γιατί φοβάται. Φοβάται το μέλλον. Φοβάται τους άλλους, φοβάται την αρρώστια, την αδικία, τον ξενιτεμό. Φοβάται την ανασφάλεια, την αναξιοπρέπεια, τα γηρατειά. Φοβάται την απώλεια, την απομόνωση, την αποξένωση. Φοβάται το θάνατο. Το θάνατο των άλλων και το θάνατο το δικό του. Μεγαλώνοντας ξεχνάμε. Ξεχνάμε τι σημαίνει αυθορμητισμός, τι σημαίνει χαρά, τι σημαίνει ανθρωπιά και αυτοθυσία. Ξεχνάμε ότι καμιά φορά μπορεί να κάνω καλό απλά δίχως να κάνω ή να λέω τίποτα κακό. Ξεχνάμε ότι μπορεί να είμαστε απλά «εκεί», δίχως επίκριση και συμβουλές. Μεγαλώνοντας αμβλύνονται οι αισθήσεις μας. Αμβλύνεται και θολώνει η όραση, θολώνει η κρίση. Μεγαλώνοντας αμβλύνεται τόσο η ακοή μας, που δεν ακούμε τα βήματα των αγαπημένων μας όταν φεύγουν. Μεγαλώνοντας μικραίνουμε καμιά φορά τόσο, που πρέπει να προσέχουμε να μην εξαφανιστούμε. Να προσέχουμε μήπως και ενώ υπάρχουμε, δεν μας βλέπει κανείς. Εύη Νικολοπούλου, ψυχολόγος Πηγή: nostimonimar.gr

Zygmunt Bauman: Η εποχή μας είναι ξανά μια εποχή φόβων

 

Παράξενη αλλά τόσο κοινή και οικεία σε όλους μας είναι η ανακούφιση που νιώθουμε, και η αιφνίδια συρροή ενέργειας και θάρρους, όταν μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα ανησυχίας, αγωνίας, σκοτεινών προαισθημάτων, ημερών γεμάτων φόβο και άγρυπτων νυχτών, αντιμετωπίζουμε τελικά τον πραγματικό κίνδυνο: μια απειλή την οποία μπορούμε να δούμε και να αγγίξουμε. 

Ή ίσως αυτή η εμπειρία να μην είναι τόσο παράξενη όσο φαίνεται αν, επιτέλους, μαθαίνουμε τι κρυβόταν πίσω από αυτό το ασαφές αλλά πείσμον αίσθημα κάποιου πράγματος φρικτού και προορισμένου να συμβεί, που συνέχιζε να δηλητηριάζει τις μέρες κατά τις οποίες θα έπρεπε να χαιρόμαστε, για κάποιο λόγο όμως δεν μπορούσαμε – και που έκανε τις νύχτες μας άγρυπνες … Τώρα που γνωρίζουμε από που έρχεται το πλήγμα, γνωρίζουμε επίσης, αν μη τι άλλο, τι μπορούμε να κάνουμε για να το αποκρούσουμε – ή τουλάχιστον έχουμε μάθει πόσο περιορισμένη είναι η ικανότητά μας να βγούμε αλώβητοι και τι είδους απώλεια, ή βλάβη, ή πόνο, πρέπει να περιμένουμε.

Όλοι έχουμε ακούσει ιστορίες για δειλούς που έγιναν ατρόμητοι μαχητές όταν αντιμετώπισαν κάποιον «πραγματικό κίνδυνο», όταν η καταστροφή που περίμεναν κάθε μέρα, αλλά μάταια είχαν προσπαθήσει να φανταστούν, επιτέλους ήρθε. Ο φόβος φτάνει στο αποκορύφωμά του όταν είναι διάχυτος, διάσπαρτος, ασαφής, όταν δεν συνδέεται με κάτι, όταν παραμένει αποσπασμένος από την πραγματικότητα και αιωρείται ελεύθερα, χωρίς σαφή αναφορά ή αιτία — όταν μας στοιχειώνει χωρίς ορατό ειρμό ή λόγο, όταν η απειλή που θα έπρεπε να φοβόμαστε μπορεί να αναφανεί φευγαλέα παντού, δεν μπορούμε όμως να την αντικρίσουμε πουθενά.«Φόβος» είναι το όνομα που δίνουμε στην αβεβαιότητά μας: στην άγνοιά μας για την απειλή και για ό,τι πρέπει να κάνουμε – ό,τι μπορούμε και ό,τι δεν μπορούμε να κάνουμε – προκειμένου να τη σταματήσουμε καθ’οδόν – ή να της αντισταθούμε, αν η αναχαίτισή της ξεπερνά τις δυνάμεις μας.

Η εμπειρία της ζωής στην Ευρώπη του 16ου αιώνα – στο χρόνο και στον τόπο όπου η μοντέρνα εποχή μας ήταν έτοιμη να γεννηθεί – συνοψίστηκε κοφτά, και θαυμάσια, από τον Lucien Febvre σε τέσσερις μόνο λέξεις: «Peur toujours, peur partout» («φόβος πάντα, φόβος παντού»). Ο Febvre συνέδεσε την πανταχού παρουσία του φόβου με το σκοτάδι, που άρχιζε έξω από την πόρτα της καλύβας και σκέπαζε τον κόσμο έξω από το φράκτη του αγροκτήματος. Στο σκοτάδι μπορούν να συμβούν τα πάντα, ουδείς όμως γνωρίζει τι ακριβώς θα συμβεί τελικά: το σκοτάδι δεν είναι η αιτία του φόβου, είναι όμως το φυσικό περιβάλλον της αβεβαιότητας – κι επομένως του φόβου.

Η νεωτερικότητα επρόκειτο να είναι το μεγάλο άλμα προς τα εμπρός: μακριά από το φόβο και προς έναν κόσμο απαλλαγμένο από την τυφλή και αδιαπέραστη μοίρα – αυτό το θερμοκήπιο φόβων. Όπως συλλογιζόταν ο Βίκτωρ Ουγκό, νοσταλγικά και με λυρική διάθεση εν προκειμένω: ωθημένη από την επιστήμη («ο θρόνος της πολιτικής θα μεταμορφωθεί σε θρόνο της επιστήμης»), θα έρθει μια εποχή που θα δώσει τέλος στις εκπλήξεις, τις συμφορές, τις καταστροφές – αλλά και τέλος στις διενέξεις, τις αυταπάτες, τους παρασιτισμούς… Με άλλα λόγια, μια εποχή που θα δώσει τέλος σέ όλα αυτά τα υλικά από τα οποία φτιάχνονται οι φόβοι.

Ό,τι έμελλε όμως να είναι μια οδός διαφυγής, αποδείχθηκε τουναντίον μια μακρά παράκαμψη. Πέντε αιώνες μετά, σε μας που βρισκόμαστε στο άλλο άκρο του πελώριου νεκροταφείου ρημαγμένων ελπίδων, η ετυμηγορία του Febvre ηχεί – ξανά – εντυπωσιακά ταιριαστή και επίκαιρη.  Η εποχή μας είναι, ξανά, μια εποχή φόβων.

___

 Ζίγκμουντ Μπάουμαν, Ρευστός Φόβος, Εισαγωγή: Σχετικά με την καταγωγή, τη δυναμική και τις χρήσεις του φόβου, Μετ. Γιώργος Καραμπελας, Εκδόσεις Πολύτροπον 2077,

 Πηγή: socialpolic
y

Το παιδί σου δεν είναι φίλος σου

17/06/2015

Αντικλείδι

Εκπαίδευση - Παιδεία, Οικογένεια, Ψυχολογία/Φιλοσοφία

5 σχόλια

Υπάρχει μία καθαρά συναισθηματική πλευρά στη σχέση παιδιού/γονέα που χτίζεται με στοργή και αυτοπεποίθηση. Ο γονέας και το παιδί, είναι γενετικά προορισμένα να αγαπούν ο ένας τον άλλον αλλά υπάρχει ένα στάδιο όπου ο γονεικός ρόλος γίνεται περισσότερο λειτουργικός παρά συναισθηματικός.

Με τα βρέφη, ο συναισθηματικός ρόλος διαφαίνεται όταν για παράδειγμα η μητέρα κρατάει το μωρό στην αγκαλιά της, του τραγουδάει ή του μιλάει. Ο λειτουργικός ρόλος έχει να κάνει με τη φροντίδα από τον γονέα, όταν για παράδειγμα η μητέρα ταΐζει το μωρό, του αλλάζει πάνα ή το κάνει μπάνιο. Ο ένας ρόλος χωρίς τον άλλον, έχει καταστροφικές συνέπειες για το παιδί. Εάν δηλαδή ο γονιός έχει μόνο συναισθηματικό ρόλο απέναντι στο παιδί, τότε εκείνο μπορεί να βρεθεί σε κίνδυνο, να χτυπήσει ή να παραμεληθεί. Εάν ο γονιός έχει μόνο λειτουργικό ρόλο απέναντι στο παιδί και δεν του δείχνει αγάπη, αυτό θα έχει μακροχρόνιες συνέπειες στη συναισθηματική του ανάπτυξη.

Νομίζω δε, πως το πιο συχνό και σοβαρό λάθος που κάνουν οι γονείς, και ιδιαίτερα οι μονογονείς λόγω των αλλαγών και των συνθηκών της ζωής τους, είναι να κάνουν το παιδί, έμπιστό τους όταν εκείνο δεν είναι συναισθηματικά, πνευματικά και ηθικά έτοιμο για να παίξει ένα τέτοιο ρόλο στη ζωή του γονέα.

Όσο τα παιδιά μεγαλώνουν, ο ρόλος του γονέα γίνεται περισσότερο λειτουργικός παρά συναισθηματικός κάτι που γίνεται επώδυνο ως μάθημα στους γονείς που θέλουν να κάνουν το παιδί τους, κολλητό τους. Κι έτσι στα πλαίσια αυτού του λειτουργικού ρόλου, είναι και η θέσπιση ορίων στο παιδί. Τα όρια είναι μια υγιής λειτουργία που μαθαίνει στο παιδί να κατανοεί τι είναι ασφαλές και σωστό και τί δεν είναι. Ο λειτουργικός αυτός ρόλος, αλλάζει για τους γονείς όσο το παιδί μεγαλώνει. Με ένα παιδί ενός έτους, ο λειτουργικός ρόλος σχετίζεται με την αλλαγή της πάνας, με ένα παιδί 8 ετών σχετίζεται με τη βοήθεια στα μαθήματα του σχολείου και με ένα παιδί 15 ετών, ο γονέας μέσα από τον λειτουργικό του ρόλο, αναλαμβάνει να του δείξει την υπευθυνότητα στη ζωή.

Γιατί δεν πρέπει να κάνετε το παιδί σας, κολλητό σας φίλο

Νομίζω πως οι γονείς κάνουν το λάθος να κάνουν το παιδί, κολλητό τους. Επομένως, όταν οι γονείς λένε «Θέλω να είμαι φίλος με το παιδί μου» αυτό που πραγματικά εννοούν είναι «Θέλω το παιδί μου να γίνει ο κολλητός μου». Κι αυτό δεν συνάδει με τον λειτουργικό ρόλο του γονέα, αντιθέτως αποτελεί μία καλοστημένη παγίδα στην οποία πολλοί γονείς πέφτουν. Οι γονείς θέλουν να μοιράζονται με το παιδί τα συναισθήματά τους για τους γονείς τους, τον γείτονα ή τους φίλους τους. Κι αυτό είναι λάθος διότι το παιδί δεν έχει την συναισθηματική και πνευματική ικανότητα να ανταπεξέλθει σε έναν τέτοιο ρόλο. Αν είστε 40 ετών και θέλετε έναν κολλητό φίλο, βρείτε έναν άλλο 40χρονο. Βρείτε έναν 50 χρονο ή 60χρονο. Όχι ένα 13χρονο, 10χρονο ή 5χρονο παιδί.

Εάν για παράδειγμα αισθάνεστε ότι ο δάσκαλος του παιδιού του δεν είναι ο κατάλληλος ή η παιδαγωγική του μέθοδος για παράδειγμα δεν ταιριάζει με τις αρχές σας, δεν πρέπει αυτό να το μοιραστείτε με το παιδί. Σε μια τέτοια περίπτωση μπορείτε να γίνετε ο «καλύτερος φίλος» του παιδιού σας, λέγοντάς του «Ο δάσκαλός σου είναι βλάκας που δεν σε αφήνει να μασάς τσίχλα στη τάξη» ή μπορείτε να γίνετε ένας λειτουργικός γονιός και να του πείτε «Κι εμένα δεν μου άρεσε αυτό όταν ήμουν παιδί αλλά έπρεπε να ακολουθήσω τους κανόνες». Δύο διαφορετικές απαντήσεις, από τις οποίες η μία φέρνει το παιδί σε ρόλο κολλητού φίλου δίπλα σας και η άλλη το διδάσκει τη σημασία του να ακολουθεί κανείς κανόνες στη ζωή του.

Θυμηθείτε: Αν ανοίγετε τρύπες στις φιγούρες εξουσίας νομίζοντας πως έτσι φέρνετε το παιδί σας πιο κοντά, τότε θα έρθει μια μέρα που το παιδί θα δείξει ασέβεια σε αυτές τις φιγούρες κι αν του κάνετε παρατήρηση, τότε θα σας κατηγορήσει για υποκρισία. Και θα΄χει και δίκιο.

Όταν κάνετε το παιδί σας, κολλητό σας, είναι σαν να λέτε ότι συν-αποφασίζετε με το παιδί, κάτι που πρακτικά δεν γίνεται. Το παιδί μπορεί να πεί τη γνώμη του, τί του αρέσει και τι όχι, αλλά οι αποφάσεις πρέπει να παίρνονται από εσάς. Όλες οι αποφάσεις σημαντικές ή ασήμαντες, πρέπει να παίρνονται από τον γονέα και το παιδί πρέπει να καταλάβει ότι η οικογένεια λειτουργεί σαν ενότητα όπου μόνο οι ενήλικοι αποφασίζουν.

Σίγουρα υπάρχουν πράγματα που μπορείτε να μοιραστείτε με το παιδί χωρίς να το μετατρέψετε σε κολλητό σας. Για παράδειγμα μπορείτε να του πείτε «Δεν έχουμε αρκετά χρήματα να αγοράσουμε αυτό», δηλαδή μια ξεκάθαρη δήλωση που εξηγεί τα όρια κάτω από τα οποία πρέπει να ζείτε. Αυτό που δεν πρέπει να μοιραστείτε με το παιδί είναι «Δεν έχω να πληρώσω το νοίκι αυτό το μήνα» διότι μια τέτοια δήλωση βρίσκει το παιδί απροετοίμαστο και του δίνει την αίσθηση ότι ο κόσμος που ζεί δεν είναι υγιής ή ρεαλιστικός.

Εάν έχετε τη τάση να αντιμετωπίζετε το παιδί σας σαν φίλο σας, πρέπει να καταλάβετε τη σημαντική ερμηνεία αυτής της φιλίας: Φίλοι είναι μία ομάδα ανθρώπων που έχουν την ίδια αντίληψη για τη ζωή ενώ τα παιδιά και οι ενήλικες έχουν εντελώς διαφορετική αντίληψη για τη ζωή και για το τι είναι σωστό και λάθος, έχουν διαφορετική αντίληψη μέχρι και στο τι θέλουν να κάνουν σήμερα το βράδυ. Επομένως αυτό που χρειάζεται είναι να είστε ένας αφοσιωμένος και υπεύθυνος γονιός που αγαπάει το παιδί του και ότι αν θέλετε να βρείτε έναν κολλητό φίλο, πρέπει να ψάξετε έξω από τη δομή της οικογένειας.

Μην προσπαθήσετε να γίνετε στο παιδί σας, ο γονιός που είχατε ή θα θέλατε να έχετε

Πολλοί γονείς προσπαθούν να μεγαλώσουν τα παιδιά τους με τον τρόπο που εύχονταν να τους είχαν μεγαλώσει οι γονείς τους. Ακούγεται ωραία σαν τακτική αλλά δεν αποδίδει. Επομένως, αν οι γονείς σας ήταν απόμακροι μαζί σας ή έδειχναν να μην ενδιαφέρονται για εσάς ή δεν σας έδιναν τη καθοδήγηση που χρειαζόσασταν σαν παιδί, μην περάσετε στο άλλο άκρο με το να παραβιάζετε τα όρια στο μεγάλωμα του δικού σας παιδιού.

Θυμηθείτε πως οτιδήποτε γίνεται από αντίδραση σε κάτι άλλο, έχει απρόβλεπτες συνέπειες. Και το μεγαλύτερο πρόβλημα στη φιλία παιδιού-γονέα, είναι ακριβώς αυτές οι απρόβλεπτες συνέπειες. Για παράδειγμα, το παιδί μου θα με συμπαθεί πιο πολύ αν γίνω φίλος του. Θα με εμπιστεύεται. Αλλά οι γονείς δεν βλέπουν τις απρόβλεπτες συνέπειες, όπως το να μην ξέρει το παιδί τι θα πεί όχι γιατί ο γονιός, μέσα στα πλαίσια αυτής της φιλίας, ποτέ δεν δίδαξε το παιδί πώς να το δεχτεί και πώς να το χειριστεί.

Ο στόχος της ενηλικίωσης είναι η αυτονομία και ο χωρισμός από τους ενήλικες. Αυτό σημαίνει ότι το παιδί θα φτιάξει τη δική του επιχείρηση, θα έχει τους δικούς του κανόνες και τα δικά του πιστεύω, τους δικούς του φίλους και τις δικές του αξίες, πράγματα τα οποία πιθανόν να μην θελήσει να μοιραστεί με τους ενήλικες. Αυτό δεν συνιστά παραβίαση της σχέσης γονέα-παιδιού, ακόμη κι αν από τη ματιά του γονέα ή ενός άλλου ενήλικα, μπορεί αυτές οι αξίες ή οι φιλίες να μην είναι υγιείς. Αλλά είναι δουλειά του παιδιού να αξιολογήσει τα πιστεύω και τον κοινωνικό του κύκλο. Οι άνθρωποι που δεν «απογαλακτίζονται» από τους γονείς τους στη προ-ενηλικίωση ή στην ενηλικίωσή τους, καταλήγουν με συναισθηματικά και κοινωνικά προβλήματα στη ζωή τους.

Πολλοί γονείς βλέπουν αυτή την αυτονομία να συμβαίνει κατά τη διάρκεια της εφηβείας του παιδιού και αισθάνονται εγκαταλελειμμένοι από το παιδί, ειδικά όσοι γονείς έχουν περισσότερο συναισθηματικό ρόλο στη ζωή του ή θεωρούσαν το παιδί, φίλο τους. σε αυτές τις περιπτώσεις, το αίσθημα απώλειας του γονέα είναι μεγάλο με αποτέλεσμα να κατηγορεί το παιδί.

Οι φίλοι δεν επιτρέπουν στους φίλους τους, να μην κάνουν τα μαθήματα του σχολείου

Ένας διαχωρισμός που πρέπει εδώ να σημειωθεί είναι ότι στο τέλος, μπορεί το παιδί να γίνει φίλος σας, όχι όμως ο κολλητός σας. Το κλειδί είναι μια υπεύθυνη φιλία μαζί του.

Είθισται να λένε ότι οι φίλοι δεν αφήνουν τους φίλους να οδηγήσουν μεθυσμένοι. Έτσι και οι φίλοι, δεν αφήνουν τους φίλους να μην κάνουν τις εργασίες τους ή να δικαιολογούνται για τις αποτυχίες τους. Οι φίλοι δεν επιτρέπουν στους φίλους να αντιμιλούν στο δάσκαλο και να αψηφούν τους κανόνες μέσα στη τάξη. Αυτό είναι το είδος του φίλου που χρειάζεται το παιδί σας. Έναν υπεύθυνο φίλο που να ταυτίζεται με το μοντέλο ενός υπεύθυνου γονέα.

Πώς να σταματήσετε να είστε ο κολλητός του παιδιού

Εάν έχετε μοιραστεί πάρα πολλά με το παιδί σας και δεν έχετε βάλει τα όρια που πρέπει, για οποιοδήποτε λόγο, μπορείτε –στο όνομα αυτής της «φιλίας»- να γίνετε πιο αποτελεσματικοί. Μιλήστε από αυτή εδώ τη στιγμή στο παιδί σας και πείτε του «Αποφάσισα ότι υπάρχουν πράγματα για τα οποία πρέπει η μαμά/ο μπαμπάς, να τα λέει μόνο στους μεγάλους. Κάποια πράγματα θα σταματήσω να σου τα λέω γιατί αυτό κάνει κακό στη σχέση μας». Δεν χρειάζεται να εξηγήσετε περισσότερα ή να μπείτε σε λεπτομέρειες. Απλά να είστε ξεκάθαροι.

Κατόπιν, πρέπει να μάθετε να ανταποκρίνεστε διαφορετικά στο παιδί σας, και όχι να απαιτείτε τη διαφορετικότητα της επικοινωνίας από το παιδί. Αν για παράδειγμα τόσα χρόνια λέγατε πόσο ακατάλληλος είναι ο δάσκαλός του, όταν το παιδί αναφερθεί ξανά σε αυτό δεν πρέπει να του πείτε «Μην ξαναμιλήσεις έτσι για το δάσκαλό σου» αλλά «Δεν νομίζω ότι μας βοηθάει να μιλάμε έτσι για το δάσκαλό σου. Να σκεφτούμε τι μπορούμε να κάνουμε για να περνάς καλύτερα στη τάξη;» Ένας ανεύθυνος φίλος θα κάτσει και θα συνεχίσει να βρίζει το δάσκαλο μαζί με το παιδί. Ένας υπεύθυνος φίλος θα βοηθήσει το παιδί να λύσει το πρόβλημά του με το δάσκαλο!

Ειδικά οι διαζευγμένοι γονείς, συνηθίζουν να προσπαθούν να γίνουν ο κολλητός του παιδιού με αποτέλεσμα να το βάζουν στη μέση και να το φέρνουν σε επώδυνη θέση. Η μητέρα λέει στο παιδί τι είναι ο πατέρας του, τι κάνει και τι δεν κάνει. Ο πατέρας από την άλλη, του λέει με τι μοιάζει η μαμά του, πόσο τρελή είναι και πόσο θέλει να ελέγχει τους άλλους. Έχω ακούσει παιδιά διαζευγμένων γονιών, να λένε ότι «η μαμά τους είναι τόσο απαίσια και αυταρχική που δεν θέλουν να ζούν μαζί της» φράση που έχουν ξεσηκώσει από τον άλλον γονέα, χωρίς να καταλαβαίνουν τη σημασία της. Και το χειρότερο και πιο δηλητηριώδες, είναι όταν αυτό που λένε οι γονείς είναι αλήθεια μέχρι ενός σημείου και το παιδί μπορεί να το δεί, χωρίς να μπορεί να αντιδράσει κατάλληλα σε αυτό επειδή δεν έχει την ωριμότητα να το κάνει.  Όταν ο γονέας-κολλητός του παιδιού, προβάλλει έντονα τα ελαττώματα του άλλου γονέα, τότε είναι ζήτημα χρόνου το παιδί να επιτεθεί στον «ελαττωματικό» και αργότερα και στους δύο!

James Lehman – Ψυχολόγος Πηγή: http://www.empoweringparents.com

To είδαμε εδώ: singleparent.gr

Αντικλείδι , https://antikleidi.com

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΙΑΝΤΙΝΗΣ

Να υπάρχεις Ελληνικός δηλώνει τέσσερες τρόπους συμπεριφοράς.

Ότι δέχεσαι την αλήθεια που έρχεται μέσα από τη φύση, όχι την αλήθεια που φτιάχνει το μυαλό των ανθρώπων. Ότι ζεις σύμφωνα με την ηθική της γνώσης, όχι με την ηθική της δεισιδαιμονίας και των προλήψεων. Ότι αποθεώνεις την εμορφιά, γιατί η εμορφιά είναι δυνατή σαν το νου σου και φθαρτή σαν τη σάρκα σου.

Και κυρίως αυτό: ότι αγαπάς τον άνθρωπο. Πώς αλλιώς! Ο άνθρωπος είναι το πιο τραγικό πλάσμα μέσα στο σύμπαν.»

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΙΑΝΤΙΝΗΣ - προμετωπίδα στο βιβλίο του ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Ήτανε άδικο και έγινε απραξία. Γιώργου Θαλασσινού.

Μια ψυχαναλυτική και πολιτισμική ματιά στα γενεσιουργά αίτια της καθήλωσης μας σ ένα ασάλευτο παρόν. (3 7 2019).

Ψυχανάλυση είναι η ερμηνευτική εκείνη επιστήμη (όπως η φιλοσοφία και η κοινωνιολογία με τα αντίστοιχα επιστητά) η οποία ασχολείται με τους μηχανισμούς λειτουργίας του ανθρωπίνου πνεύματος.

Ο ιδρυτής της o Freud (1856-1939) στις αρχές της καριέρας του από τις εμπειρίες που είχε από αναλυόμενες πίστευε ότι ζούσε σε μια κοινωνία ανωμάλων ανθρώπων καθώς όλες τους του καναν παράπονα ότι βιάσθηκαν από τον πατέρα τους η από κάποιον άλλο συγγενή. Αυτό τον έκανε να γράψει το 1895 το βιβλίο του «Μελέτες για την Υστερία» ( Υστερία= μη ελεγχόμενα συναισθήματα που ξεχειλίζουν ) καθώς πίστευε ότι η υστερία ήταν μια μετά-τραυματική  αντίδραση του πραγματικού βιασμού που είχαν υποστεί οι γυναίκες σύμφωνα με τις περιγραφές τους, από τους οικείους τους η οποία έβρισκε μια βίαιη διέξοδο υπό την  μορφή υστερικής κρίσης. Στη συνέχεια όμως ανεκάλυψε ότι εκτός ορισμένων περιπτώσεων οι υπόλοιπες αφηγήσεις βιασμού ήταν φανταστικές. Αυτή του η ανακάλυψη τον είχε απογοητεύσει βαθύτατα καθώς ως επιστήμονας δεν μπορούσε να θεραπεύσει μια «ασθένεια» στο χώρο της φαντασίας χωρίς σύμπτωμα με αναφορά στη πραγματικότητα.

Αρκετά χρόνια αργότερα, και όλως τυχαίως, κλήθηκε από την κόρη του να μείνει και να προσέχει για μερικές ώρες τον εγγονό του που ήταν μωρό, καθισμένο σε ένα ψηλό καρεκλάκι της εποχής, που είχε ενσωματωμένο και το καθικάκι από κάτω για τις ανάγκες του, όσο εκείνη θα έλλειπε σε μια επείγουσα εργασία. Για να απασχολείται το μωρό, η μαμά, του είχε δώσει ένα καρούλι δεμένο με μία κλωστή. Ο Freud παρατήρησε ότι όταν έφυγε η μαμά το παιδί πέταξε κάτω το καρουλάκι και είπε, «πάει». Στη συνέχεια μάζευε το καρουλάκι με την κλωστή  λέγοντας «ήρθε». Αυτή η παρατήρηση τον προβλημάτισε για καιρό μέχρι που το 1920 εκδίδει το βιβλίο του «Πέρα από την αρχή της ευχαρίστησης» (Beyond the pleasure principal) όπου κάνει τη μεγάλη στροφή από την μέχρι τότε Δομική θεωρία του (Structural theory) η οποία απέδιδε σχεδόν σύνολη την  ανθρώπινη συμπεριφορά στις αντιδράσεις του σεξουαλικού ενστίκτου, και αναγνωρίζει πλέον τον δυναμικό χαρακτήρα του Εγώ, οποίος έκτοτε αποτελεί την βάση της σύγχρονης θεωρίας της ψυχανάλυσης.

Σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση η δυνατότητα του εγώ να μπορεί να θεωρεί ως δικό του αντικείμενο ένα κομμάτι του, μας ανοίγει σε μια άλλη δυνατότητα αυτήν ενός εσωτερικού κόσμου ο οποίος κατοικείται  από αντικείμενα υπό μορφήν εικόνων τα οποία βρίσκονται σε δυναμική σχέση μεταξύ τους. Η συνειδητοποίηση ότι κομμάτια του εαυτού μπορούσαν να ταυτισθούν με αντικείμενα φορέων αρνητικής ενέργειας ως μορφή προστασίας του Εγώ από πιθανή κατάρρευση, λόγω αδυναμίας διαχειρίσεως των ψυχικών εκροών (Των λεγομένων Motor discharges σύμφωνα με τον Freud), οδήγησε στη ανακάλυψη μιας πνευματικής αντιστάσεως του Εγώ που ονομάζεται «Ταύτιση με τον εισβολέα» (Identification with the aggressor).

Στην περίπτωση του εγγονού του Freud αυτό που τελικά συνέβαινε ήταν το εξής: Το μωρό για να καλύψει την έλλειψη της μαμάς και το αντίστοιχο ένστικτο του θανάτου που του γεννούσε η έλλειψις της, ταυτιζότανε με την μητέρα του και με τον τρόπο αυτό η δική του ψυχική ενέργεια, κάλυπτε την κενή εικόνα της απουσίας της μητέρας του, που του ενεργοποιούσε το ένστικτο του θανάτου, και του απειλούσε την λογική και πνευματική του συγκρότηση.  Υπάρχουν κλινικά παραδείγματα σε μελέτες μικρών παιδιών όπως ένα συγκεκριμένο που είπε στην αναλύτρια του τώρα δεν φοβάμαι το φαντασματάκι που με κυνηγούσε γιατί έγινα και εγώ φαντασματάκι.

Ο μηχανισμός αυτός αμύνης (Ταύτιση με τον εισβολέα) εκτός από προστατευτικός  παίζει έναν πρωτεύοντα ρόλο στην ανάπτυξη του παιδιού ως μηχανισμός που του δίνει την ευκαιρία να δημιουργήσει μέσα του χώρο για να χωρέσει και να ενσωματώσει τελικά αυτό που ως ξένο και άγνωστο στη αρχή το τρόμαζε.

Καθοριστική σε σχέση με το θετικό η το αρνητικό πρόσημο της ανάπτυξης του παιδιού είναι η αυτονομία του η μη, σε σχέση με τις εξιδανικευμένες εικόνες του μπαμπά και της μαμάς που φέρει μέσα του κατά την  είσοδό του στην ηλικία των 6 περίπου ετών στη λεγόμενη λανθάνουσα περίοδο (Latency period), η οποία διαρκεί από τα 6 μέχρι τα 11 του χρόνια. Η φύσις έχει προνοήσει και κατά την περίοδο αυτή ελαττώνεται ( εξ ου και το λανθάνουσα) κατά πολύ η σεξουαλική ενέργεια (libido) στα παιδιά με σκοπό να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για να αποκτηθεί η γνώση που θα τα βοηθήσει να διασταλούν εσωτερικά ώστε όταν επανέλθει η libido στα 12 τους να έχουν ήδη διαμορφώσει την απαιτούμενη χωρητικότητα μέσα από την ελαστικότητα της συνείδησης εαυτού για να μπορούν να την δεξιωθούν.

Τα παιδιά που εισέρχονται στην λανθάνουσα περίοδο των 7 μη έχοντας αυτονομηθεί από τις εξιδανικευμένες και τεράστιες εικόνες του μπαμπά και της μαμάς μέσα τους, διανύουν την λανθάνουσα περίοδο όχι αναπτύσσοντας τον εαυτό στα πρότυπα του μπαμπά και της μαμάς (να γίνουν δηλαδή σαν τον μπαμπά και σαν την μαμά) αλλά παθητικά κάνοντας ότι αρέσει στον μπαμπά και στην μαμά. Με τον τρόπο αυτό φτάνουν στη ηλικία των 12 ετών χωρίς να έχουν αποκτήσει προσωπική ελαστική συνείδηση που θα τους επιτρέψει να χωρέσουν και να διαχειριστούν την επαναφορά της libido στη συνέχιση του ταξιδιού της ζωής μέσα από την ανάληψη της ευθύνης μιας δικής τους οικογένειας, καθώς οι τεράστιες εικόνες μέσα τους του μπαμπά και της μαμάς που δεν κατάφεραν να αποκτήσουν πραγματικές γήινες διαστάσεις  έχουν ήδη μετατραπεί σε εικόνες που τα διώκουν και τους δημιουργούν το λεγόμενο διωκτικό άγχος. (persecutory anxiety).

Έχει παρατηρηθεί ότι παιδάκια χωρισμένων γονέων όταν μεταβαίνουν από το σπίτι που μένουν στο σπίτι του χωρισμένου γονέα κάνουν συνήθως εμετό. Λόγω έλλειψης εσωτερικής χωρητικότητος πρέπει να αποβάλλουν τον ένα χώρο για να ενδοβάλουν τον άλλο.

Στην περίπτωση της ελλείψεως εσωτερικής χωρητικότητος στην εφηβεία έχουμε, η νευρικούς κλονισμούς, η προσπάθειες καταστολής του ψυχικού θυμού και πόνου τόσο με ναρκωτικές ουσίες όσο και με αλκοόλ, με παράλληλη και συνεχή εξάρτηση από την οικογένεια με έντονα φαινόμενα θυμού επιθετικότητας και βιαιοπραγιών.

Ο μηχανισμός είναι ακριβώς ο ίδιος. Το παιδί που αισθάνεται αδύναμο να  αντιμετωπίσει την ενοχή που του δημιουργούν οι εσωτερικές ψυχικές εναντιώσεις λόγω ελλείψεως χώρου προς δεξίωση της libido που επανέρχεται και απαιτεί να πάρει μια καινούργια θέση και μορφή στη συνείδησή του, προβάλει αυτή του την αδυναμία έξω από αυτόν, και παράλληλα ταυτίζεται φανταστικά με κάτι που του δίνει την αίσθηση της παντοδυναμίας,  ώστε να είναι σίγουρος ότι η αδυναμία του δεν θα επιστρέψει ποτέ ξανά σ αυτόν, και ότι ο ίδιος δεν θα αναγκαστεί ποτέ να ξαναζήσει αυτή την αβάσταχτη ενοχή που ελλοχεύει κάτω από όλα αυτά τα εποικοδομήματα της φαντασίας.

Το φαινόμενο ιστορικά έχει παρουσιαστεί και έχει μελετηθεί, καθώς σε πολλά στρατόπεδα συγκεντρώσεως οι Γερμανοί είχαν επιλέξει ορισμένους κρατουμένους και τους είχαν αναθέσει την εσωτερική οργάνωση και εποπτεία των υπολοίπων κρατουμένων. Εκεί παρατηρήθηκε για πρώτη φορά το φαινόμενο, οι επόπτες Εβραίοι να είναι πιο βίαιοι και πιο αυστηροί στις επιβολές των ποινών προς τους υπόλοιπους Εβραίους απ΄ ότι οι ίδιοι οι Γερμανοί των SS.

Τι είχε συμβεί; Η εικόνα του θανάτου που υπήρχε διάχυτη γύρω τους, έκανε τους επόπτες που τους πλημμύριζε ο τρόμος, να προβάλουν την αδυναμία τους προς τα έξω στους συγκρατούμενους τους, και οι ίδιοι να ταυτίζονται με την εικόνα των παντοδύναμων Γερμανών οποίοι θα ζήσουν, καθώς δεν υφίστανται ως αδύναμοι όπως οι υπόλοιποι τον θάνατο, αλλά τον σκορπούν στους άλλους, όντας παντοδύναμοι Γερμανοί των SS.

Αυτή η φοβερή ανθρώπινη εμπειρία του ολοκαυτώματος έκανε τον Hans Jonas να γράψει στο βιβλίο του » Ο Θεός μετά το Άουσβιτς » : <<  Αφ ής στιγμής παρέδωσε τον εαυτό του σ ένα κόσμο εν τω γίγνεσθαι, ο Θεός δεν έχει τίποτε άλλο να δώση. Τώρα μένει ο άνθρωπος να δώση σ Εκείνον. Κι αυτό μπορεί να το κάνη αν στην ζωή του επαγρυπνή ώστε να μην συμβαίνη πολύ συχνά, ή να μην συμβαίνη εξ αιτίας του να μετανοιώνη ο Θεός που άφησε τον κόσμο να γίνη και να γίνεται >>.

Σύμφωνα με τη θεωρία της ψυχανάλυσης όλοι μας ως βρέφη διακατεχόμεθα από αισθήματα εκμηδένισης και θρυμματισμού. Ο ρόλος της μητέρας είναι διττός. Ο πρώτος ρόλος της είναι αυτός του κιβωτίου (container) το οποίο χωράει και αποτοξινώνει όλα αυτά τα αισθήματα εκμηδένισης και θρυμματισμού, που το παιδί μεταφορικά  με το κλάμα μεταφέρει μέσα της και τα οποία στη συνέχεια ενδοβάλει το παιδί αποτοξινωμένα και έτοιμα να ενσωματωθούν και να αναπτύξουν την εσωτερική χωρητικότητα του. Ο δεύτερος ρόλος είναι η ίδια η λειτουργία της αποτοξίνωσης η οποία με την σκέψη περνάει στο παιδί το οποίο μαθαίνει σιγά-σιγά καθώς δημιουργεί χώρο μέσα του για την σκέψη να καταφέρνει μέσα από αυτήν (την σκέψη) να αποτοξινώνει μόνο του τα αισθήματα εκμηδένισης και θρυμματισμού,  δημιουργώντας αντίστοιχες πνευματικές εικόνες οι οποίες τα χωράνε στο νόημα τους, καταφέρνοντας με τον τρόπο αυτό να εξασφαλίζει στο Εγώ την   συνεχή λογική του συγκρότηση.

Άρα γεννιόμαστε με αισθήματα μηδενισμού και θρυμματισμού τα οποία επεξεργαζόμενα καταλλήλως από την μητέρα και στη συνέχεια από εμάς καταφέρνουμε να τα αποτοξινώσουμε  και να τα μετατρέψουμε σε εικόνες με νόημα οι οποίες μας χαρίζουν την ισορροπία του εγώ μέσα από την ενσωμάτωση τους η οποία διασφαλίζει την λογική, της πνευματικής μας συγκρότησης.

Συνεπώς, από τη μητέρα παίρνουμε δύο πράγματα. Το Hardware (κιβώτιο για να χωράμε μέσα μας τη σκέψη)  και το Software ( δηλαδή το λειτουργικό πρόγραμμα της ίδιας της σκέψης )

Αν για τον οποιονδήποτε λόγο το ενδιάμεσο στάδιο της επεξεργασίας των αισθημάτων μηδενισμού  και  θρυμματισμού δεν καταφέρει να τροποποιηθεί είτε εν μέρει είτε καθ ολοκληρίαν,  τότε το παιδί αναγκάζεται να ενδοβάλει τα εν λόγω  αισθήματα μη αποτοξινωμένα, μαζί με την αδυναμία από πλευράς της μητέρας του, της λειτουργικότητος του μηχανισμού συμβολοποιήσεως της σκέψης, προς αποτοξίνωση.

Υπάρχει ένα χαρακτηριστικό όνειρο ενός παιδιού το οποίο βλέπει στον ύπνο του το ταβάνι να κατεβαίνει για  να τον πλακώσει και παράλληλα να λείπει ο δεξιός τοίχος του δωματίου στο οποίο κοιμάται. Ερμηνεύει η ψυχαναλύτρια. Το ταβάνι που κατεβαίνει συμβολίζει την αδυναμία της μητέρας  να χωρέσει τους φόβους του παιδιού, και ο δεξιός τοίχος που λείπει συμβολίζει την αδυναμία της μητέρας να μεταβιβάσει στο παιδί τη λειτουργία της σκέψης (symbol formation).

Για τον λόγο αυτό στην θεωρία της ψυχανάλυσης ο ρόλος της μητέρας συνοδεύεται από το «αρκετά καλή» ( good enough mother) καθώς καμία μητέρα δεν είναι δυνατόν να γνωρίζει όλα αυτά τα επιστημονικά επιτεύγματα. Οι Αγγλομαθείς μπορούν να παρακολουθήσουν πιο κάτω τις αντιδράσεις ενός παιδιού ενός έτους στο πείραμα ( still face ) του Αμερικανού ερευνητή καθηγητού στο Harvard, στην έδρα της ανάπτυξης του παιδιού, Edward Tronick Ph.D., ο οποίος μελετά τα τελευταία 40 χρόνια την ανάπτυξη των παιδιών, και ο οποίος στο συγκεκριμένο πείραμα βάζει την μητέρα του παιδιού να καθίσει παγωμένη και ανέκφραστη μπροστά του για 2,5 λεπτά και καταγράφει τις αντιδράσεις του. Σύγχυση, θυμός, στρες, αποστροφή, ενοχή.      https://www.youtube.com/watch?v=apzXGEbZht0

Στη περίπτωση της προβληματικής επεξεργασίας των αρχέγονων φόβων του μηδενισμού και του θρυμματισμού  ενεργοποιούνται εντός μας οι λεγόμενοι μηχανισμοί άμυνας με σκοπό να μας δώσουν χρόνο να υπερβούμε τα εμπόδια και να συνεχίσουμε την ψυχική μας ανάπτυξη. Ο Jerome S. Blackman έχει καταγράψει 101 τέτοιους μηχανισμούς άμυνας στο βιβλίο του «101 DEFENSES How the mind shields itself «

Πάνω στην επεξεργασία αυτών των αρχέγονων φόβων του μηδενισμού και του θρυμματισμού καθώς και των αντιστάσεων που ενεργοποιούνται αναλόγως της επιτυχίας της επεξεργασίας, προς μετασχηματισμό τους,  παίζεται όλο το παιχνίδι της εξέλιξης, η της οπισθοδρόμησης  ανθρώπων, η ομάδων ανθρώπων, δηλαδή κοινωνιών.

Ας έρθουμε τώρα να εξετάσουμε με βάση τα ανωτέρω κατά πόσο η θεωρία του κομμουνισμού του Μαρξ ήταν μια επιστημονική μελέτη,  η μια σειρά από προσωπικές του αντιστάσεις που πήραν τη μορφή του Κομμουνιστικού Μανιφέστου, για να χωρέσουν τον βρεφικό θυμό που του δημιουργούσαν οι προσωπικές απωθημένες διωκτικές εικόνες, τις οποίες δεν είχε καταφέρει να ενσωματώσει, όπως ίσως συμβαίνει και με τους ανθρώπους που τον ακολούθησαν.

Γιός Αστικής Γερμανοεβραϊκής οικογένειας, ο Marx (1818-1883) σπούδασε Νομικά Φιλοσοφία, Ιστορία, ακροατής του Hegel και μαθητής του ουμανιστή υλιστή Feuerbach. Το 1845 συναντά τον Engels το 1948 συντάσσουν από κοινού το Κομμουνιστικό Μανιφέστο. Το 1849 εγκαθίσταται στο Λονδίνο γάφει πολιτικά βιβλία όπως το «Ταξικοί αγώνες στη Γαλλία» το 1867 τυπώνεται ο πρώτος τόμος του κεφαλαίου, στη συνέχεια τίθεται επι κεφαλής της πρώτης  Κομμουνιστικής Διεθνούς όπου αντιπαρατίθεται με τους εκπροσώπους των Γάλλων και των Ρώσων αναρχικών τους Condon και Bakunin, με τους οποίους κυριολεκτικά μαλλιοτραβιέται, καθώς φανερώνεται η προσπάθεια του να κάνει λοβιτούρα σε σχέση με τις ψήφους μιας ψηφοφορίας. Βλέποντας το φαινόμενο της Σοσιαλδημοκρατίας να κερδίζει έδαφος κάνει μια πολύ αυστηρή κριτική στο συνέδριο των Σοσιαλδημοκρατών στη Gota to 1875 και το 1883 μας αφήνει χρόνους.

Ο Γερμανικός ιδεαλισμός της εποχής του Marx με κυρίαρχο εκπρόσωπο τον Hegel ήταν μια μεγάλη ισχυρή φιλοσοφική προσπάθεια να ενωθεί το υποκείμενο με το αντικείμενο. Για τον λόγο αυτό οι Γερμανοί ιδεαλιστές τον κόσμο τον έφερναν στην έλλογη αντίληψή του. Ο Marx αντιθέτως πίστευε ότι η ταυτότητα υποκειμένου και αντικειμένου είναι αυτό το οποίο πρέπει να διορθωθεί. Δηλαδή να αφήσουμε τη φιλοσοφία του πνεύματος και να πάμε στη φιλοσοφία της πράξεως. Όχι όμως της πράξεως του υποκειμένου αλλά της νομοτελειακής, αυτής δηλαδή που θα έρθει από μόνη της λόγω της ιστορικής εξέλιξης μέσα από την πάλη των τάξεων. Ακολουθώντας τον Feuerbach πίστευε ότι ο πραγματικός άνθρωπος είναι κάτι διαφορετικό από το αφηρημένο Όν των Γερμανών ιδεαλιστών. Κατά τον Marx λοιπόν ο άνθρωπος είναι φυσικό Όν το οποίο έχει απέναντι του φυσικά αντικείμενα. Αφήστε τις παρόλες για πνεύματα και λόγο έλεγε, εμείς είμαστε η πραγματικότητα, εμείς οι φυσικοί άνθρωποι που φοράμε τα σακάκια μας, πίνουμε το νερό μας, που καθόμαστε γύρω από το τραπέζι, αυτή είναι η πραγματικότητα, τα άλλα είναι μια ιδεαλιστική διαστροφή που βάζει τον άνθρωπο με το κεφάλι κάτω και τα πόδια επάνω, εμείς θα το διορθώσουμε αυτό, και θα βάλουμε τον άνθρωπο με τα πόδια κάτω και το κεφάλι επάνω.

Για τον Marx η σκέψη ήταν μια μορφή εργασίας η φράση του ήτανε δουλειά με το κεφάλι. Δηλαδή όπως σκάβω με τα χέρια για να βγάλω μια πέτρα, έτσι αντίστοιχη είναι και η δουλειά με το κεφάλι. Είναι εργασία που δεν βλέπει πέρα από την αίσθηση,  που είναι υποταγμένη στη αίσθηση, όταν ξέρουμε εμείς όλοι, ότι η δουλειά με το κεφάλι είναι πολύ περίεργο πράγμα. Είναι ποιήματα, είναι τραγούδια, είναι συγγραφές, είναι επιστήμη, εδώ ήτανε ακριβώς ένα παράγωγο τυπικό απόλυτο  της αισθήσεως, δηλαδή το κεφάλι είναι στη υπηρεσία της αισθήσεως, και επομένως ο νους , το πνεύμα δεν έχει υπερβατική δημιουργική δύναμη. Έχει επαναληπτική δύναμη.

Δεν ξέρω αν υπάρχει άνθρωπος που αν τον ρωτούσες, αν το μυαλό του είναι εργασία με το κεφάλι ότι θα το δεχόταν, και δεν θα δεχόταν ότι μπορεί και να φαντάζεται με το κεφάλι, ότι μπορεί να συγκινείται με το κεφάλι, ότι μπορεί να κάνει δεν ξέρω κι εγώ τι με το κεφάλι. Σε αντίθεση με τον Marx οι Γερμανοί ιδεαλιστές έλεγαν ότι το μυαλό είναι το πεδίο που πάμε στο αλλιώτικο, και για αυτό τον λόγο δεν είμαστε πραγματικοί δέκτες των πραγμάτων που έχουμε απέναντι μας, αλλά μετατροπείς τους.

Δηλαδή μιλούσαν για τη ποίηση του πνεύματος και όχι για την δουλειά του εκσκαφέα του μυαλού.

Στους Γερμανούς ιδεαλιστές η ενότητα του εγώ είχε να κάνει με την ενότητα της συνείδησης πρώτα, και μετά με την ενότητα του πνεύματος. Για τον Marx συμβαίνει κάτι πολύ σημαντικό, η ενότητα του παύει να είναι ενότητα του εγώ, και γίνεται αντιστοίχιση με την κοινωνία.

Δηλαδή δεν υπάρχουν πια άτομα ο καθένας μας είναι έκφραση του κοινωνικού συνόλου. Δηλαδή παύει πια να υπάρχει το εγώ που αντιδρά, που δέχεται κλπ, και η ενότητα του εγώ γίνεται η κοινωνία. Για αυτό δεν υπάρχει το υποκείμενο σ αυτές τις θεωρίες καθόλου. Υπάρχει κατά πόσο εσύ εκφράζεις την τάξη σου, η δεν την  εκφράζεις ως άθλιος τύπος, η τρελός.

Δεν είναι τυχαίο ότι οι Σοβιετικοί αμφισβητίες μπαίνανε σε ψυχιατρεία διότι ήταν αδύνατο να κατανοήσουν πως η πνευματική τους εργασία μπορούσε να είναι ασύμφωνος με τις ιδέες τις κομματικές και επομένως υποβάλλονταν σε πολύ σκληρές θεραπείες με φοβερές ενέσεις κλπ,  ως παράφρονες, επειδή μπορούσαν να σκέφτονται διαφορετικά.

Δεν υπάρχει πιο απάνθρωπο και πιο ολοκληρωτικό πράγμα από αυτό, δεν είμαι εγώ, εγώ είμαι η κοινωνία.

Αυτό μπορεί να εμφανιστεί δεν ξέρουμε με τι ιδανικά, αλλά παύω να έχω ευθύνη απέναντι μου, εγώ, ως εγώ. Καταργείται η ευθύνη των ανθρώπων, καθώς δεν υπάρχει άλλο υποκείμενο από την σύνολη κοινωνική πραγματικότητα, είναι ένα είδος ατομικής χαλκομανίας του συνόλου.

Η φράση κλισέ του Marx είναι η εξής: Δεν είναι η συνείδηση που καθορίζει το Είναι  αλλά το Είναι που καθορίζει τη συνείδηση.

Δεν είναι δηλαδή η σκέψη που καθορίζει τα πράγματα, δεν είναι ότι ανάλογα με το τι θα σκεφθώ είναι τα πράγματα, αλλά τα πράγματα καθορίζουν τι θα σκεφθώ για αυτά. Το ρολόι με κάνει και σκέφτομαι ρολόι, όχι ότι εγώ βγάζω από το μυαλό μου το ρολόι και είναι ρολόι.

Ο Marx κάνει θεωρία αντιγράφοντας την πνευματικότητα όπως εγώ αισθάνομαι τώρα το σακάκι μου. Δηλαδή τίποτα δεν έχω να προσθέσω πάνω στο σακάκι μου. Δηλαδή δεν υπάρχει περίπτωση να φτιάξω καλύτερο σακάκι στον κόσμο. Να μου έρθει ας πούμε μια ιδέα να φτιάξω ένα καλύτερο σακάκι. Απλώς το βλέπω και με βλέπει και τελειώσαμε.

Εάν η σχέση μου με το ποτήρι είναι σχέση αισθητηριακή, καταργείται ακριβώς το σύμβολο που μετατρέπει το ποτήρι σε εικόνα στον εγκέφαλό μου, για να καταφέρω να το ενσωματώσω και να το κατανοήσω. Δηλαδή η ξερή σχέση νόηση και πράγματα, στη σχέση αισθάνομαι το αισθητό, παραβλέπει και αφαιρεί κάτι, ότι η σχέση με τα πράγματα βασίζεται στα σύμβολα.

Και για αυτό χωρίς λέξη ρολόι, δεν μπορώ να καταλάβω ρολόι, χωρίς λέξη ποτήρι δεν μπορώ να καταλάβω το ποτήρι. Έχει σημασία μεγάλη αυτό το πράγμα, γιατί ακριβώς το σύμβολο, ως δυνατότητα ενός τόπου η ενός πράγματος, δηλώνει πάντοτε το αλλιώς ( η ζυγαριά δηλώνει τη ζυγαριά, αλλά και την ισορροπία, το περιστέρι δηλώνει το περιστέρι, αλλά και την ειρήνη ), είναι ο τρόπος με τον οποίο βγαίνουμε από τη φύση και μπαίνουμε στον πολιτισμό.

Τι μας λέει δηλαδή ο Marx, ότι η πραγματικότητα μας είναι φυσική πραγματικότητα,  και ο πολιτισμός μας πρέπει να εννοηθεί μόνο, ως σύστημα φυσικών σχέσεων. Το σύστημα όμως των φυσικών σχέσεων είναι το σύστημα της επαναλήψεως, το σύστημα όμως των συμβόλων, είναι το σύστημα της ανανεώσεως και της υπερβάσεως. Δηλαδή ξεκινώντας ήδη από αυτό, μας λέει ότι πρέπει να γίνετε ζώα, ήδη από αυτό.

Γατί χωρίς σύμβολο δεν υπάρχει η μετάβαση από το φυσικό στο αξιακό επίπεδο, από το κατώτερο στο ανώτερο, καθώς ο κόσμος των συμβόλων είναι ο τόπος των αξιών, ο τόπος που με βγάζει από τη φύση και με πάει στον πολιτισμό.

Χωρίς σύμβολο δεν υπάρχει πολιτισμός.

Δεν υπάρχει δηλαδή η αξιακή μετάβαση από το κατώτερο στο ανώτερο, από το μη ανθρώπινο στο ανθρώπινο.

Πολλές φορές μας φαίνονται σωστά αυτά που λέει ο Marx αν τα κοιτάξουμε επιφανειακά και δεν εμβαθύνουμε στον πνευματικό τους πυρήνα.

Δηλαδή η απόφανση, ότι είμαι άνθρωπος που αισθάνεται και έχω απέναντι μου πράγματα αισθητά, σημαίνει ότι εγώ και ένα καγκουρό είμαστε το ίδιο πράγμα, γιατί η διαφορά των ανθρώπων από τα ζώα, είναι ότι τα ζώα μόνο αισθάνονται, ενώ οι άνθρωποι μιλάνε, τα κάνουν κάτι τα ζώα, και πρώτα από όλα τα ονομάζουνε. Για τον Marx άνθρωποι και πράγματα αλληλοκαθορίζονται απόλυτα. Αλλά τι σημαίνει αλληλοκαθορισμός ανθρώπων και πραγμάτων. Σημαίνει αδυναμία υπερβάσεως, γιατί όταν καθορίζονται όλα μεταξύ τους επαναλαμβάνονται, δεν μπορεί να αλλάξει κάτι. Μόνο με την εμβάθυνση στον πυρήνα της θεωρίας του Marx θα μπορέσουμε να καταλάβουμε, γιατί όπου εφαρμόστηκαν αυτά τα πράγματα, άφησαν ερείπια και πτώματα. Γιατί εντελώς αθώοι άνθρωποι μπορούσαν να γίνουν εγκληματίες πολύ άνετα.

Υπήρξαν άνθρωποι που έκρουαν το κώδωνα του κινδύνου όπως ο Ιταλός Gramsi o Γερμανός Karl Hoerse και κυρίως ο Ούγγρος Gyorgy Lukacs  με το έργο του «Ιστορία και ταξική συνείδηση», λέγοντας που πάμε χωρίς υποκείμενο, που πάμε ως χαλκομανίες της ιστορίας, αλλά θεωρήθηκαν αιρετικοί και πέρασαν στο περιθώριο.

Η Εγελιανή διαλεκτική αρχίζει με τη σκέψη η οποία κατευθύνεται. Σκέφτομαι το ποτήρι με το νερό, κι αναρωτιέμαι τι πράγμα είναι. Α, αυτό που κοιτάζω και λέω τι πράγμα είναι, γυρνάει πίσω με δυο λέξεις, ποτήρι με νερό. Πάει δηλαδή προς το ποτήρι η σκέψη, αναρωτιέται, και φέρνει πίσω δύο λέξεις. Είναι αυτή η κίνηση (προς κάτι, και επιστροφή).

Ο Μαρξ αρχίζει εντελώς διαφορετικά. Ο Μαρξ λέει το ποτήρι έρχεται σε μένα και εγώ το αντιλαμβάνομαι παθητικά με τα αισθητήρια μου. Αρχίζει δηλαδή από τη φύση και πηγαίνει στη σκέψη. Παλινδρομεί δηλαδή στον πιο κλασσικό Διαφωτισμό του 17ου αιώνος στους εγκυκλοπαιδιστές, σ αυτήν την ιστορία, γιατί δεν μπορεί να σκεφθεί με ένα τρόπο σύνθετο. Δηλαδή τι τον εμποδίζει και πάει σ αυτή την θεώρηση. Τον εμποδίζει η ανυπαρξία υποκειμένου. Όταν υπάρχει υποκείμενο σκέφτεται, όταν δεν υπάρχει υποκείμενο τα πράγματα, του έρχονται επάνω.

Πολύ σημαντικό. Η ανυπαρξία του υποκειμένου είναι η νομοθεσία της απόλυτης παθητικότητας του ανθρώπου.

Έχει σημασία να καταλάβουμε τους μηχανισμούς αυτού του σκεπτικού. Βεβαίως στο πεδίο της ιστορίας το αποτέλεσμα είναι μια αντίληψη για την ιστορία όπου πρωταγωνιστεί μια παράξενη ηθική νομοτέλεια, είναι η καλλίτερη κοινωνία.

Το πεδίο της ιστορίας σε πάει σε ανώτερους ανθρώπους σε ανθρώπους που δεν τρώγονται ο ένας με τον άλλον. Εκεί πρωταγωνιστούν χωρίς να αναδειχθούν αλλά σαν να είναι μία πραγματικότητα δεδομένη γιατί;

Γιατί o Marx δεν είναι ηθικός στοχαστής και αρνείται για τον εαυτό του την έννοια του ηθικού στοχαστή. Για αυτό τον λόγο είναι πάρα πολύ απλό για τον ίδιο ότι από την πρωτόγονη κοινωνία (Πρωτόγονο Κομμουνισμό) που ζούσαν όλοι κανονικά στις πρωτόγονες κοινότητες πήγαμε στη Δουλοκτησία, σε δούλους και κυρίους.

Αλλά δεν τον ενδιαφέρει και ορθώς για την λογική του, το ηθικό πρόβλημα. Οπότε αοράτως χωρίς να εμπεδωθεί,  χωρίς να θεμελιωθεί, χωρίς θεωρητικά να αναδειχθεί, πως πάμε στο καλύτερο, αφού πάμε στο καλύτερο, με την έννοια την ηθική στο ανώτερο, αφού δεν υπάρχει ηθικός περιορισμός, παρά μόνο οικονομικές σχέσεις.

Το πολύ-πολύ να τρώμε παραπάνω, αυτό όμως δεν μας εμποδίζει να τρωγόμαστε μεταξύ μας. Δεν μπορεί λοιπόν με μια νομοτέλεια αυτού του τύπου να έχουμε ηθικές μεταλλάξεις και αυτό μάλιστα χωρίς υποστήριξη.

Αυτό για τον Έγελο δεν υπάρχει, γιατί ο Έγελος ξεκινάει από τον λόγο και ο λόγος έχει εσωτερικά, δομικά, το ανώτερο μέσα του, και το ηθικά διαφορετικό. Ενώ στην περίπτωση του Marx δεν μπορεί να ισχύσει.

Άρα στον Έγελο έχουμε ένα έλλογο, που ακολουθούν και προϋποθέτουν οι ιδέες, και οι πράξεις. Χωρίς αυτό το έλλογο, χωρίς αυτή τη σκόπευση για το πως θα έρθουν τα πράγματα, καλλίτερα η πιο συμφερτικά, δεν υπάρχει ιστορία.

Με τον Έγελο έχουμε το γνωστό σχήμα ιστορίας:

1. Ανατολή, ένας ελεύθερος.
2. Ελληνορωμαϊκή εποχή, μερικοί ελεύθεροι.
3. Νέοι χρόνοι Γαλλική επανάσταση, όλοι ελεύθεροι.

Άρα από τον λόγο πάμε στην ελευθερία.

Με τον Marx και την φύση ως αφετηρία έχουμε άλλο σχήμα ποιό;

1. Πρωτόγονος Κομμουνισμός.
2. Δουλοκτησία.
3. Φεουδαρχία.
4. Καπιταλισμός.
5. Σοσιαλιστοκομμουνισμός.

Το σχήμα του λόγου αποδίδει ποιοτικά χαρακτηριστικά ελευθερίας. Η ιστορία εξελίσσεται με βάση δίψα για ελευθερία.

Τι χαρακτηριστικά έχει το σχήμα το Μαρξιστικό; Έχει περιγραφή εξωτερικών  χαρακτηριστικών παραγωγικών σχέσεων. Μια μηχανική εξέλιξη ένα μηχανικό πράγμα. Στο ένα πετάει η ανθρωπότητα για τη  ελευθερία, στο άλλο μία λειτουργία αναγκασμού νομοτέλειας, διαδικασιών οι οποίες είναι ανώνυμες.

Ο  Hegel χωρίζοντας την ιστορία από τη φύση μας οδηγεί στον πολιτισμό, δηλαδή στις αξίες. Η ελευθερία είναι αξία. Η, ΑΞΙΑ, γιατί; Γιατί στη φύση επικρατεί το ένστικτο το οποίο είναι η ανελευθερία. Αυτό είναι το θεμελιώδες χαρακτηριστικό.

Ο Marx το πίστευε εντελώς αναχρονιστικά, στην ιδεολογία του υλοκρατικού ιστορισμού του 18ου αιώνος, ο οποίος αναγνώριζε μόνο φυσικές αιτίες στα γεγονότα.

Hegel: Ελευθερία = μόνο πνευματική δίψα.

Marx: Ελευθερία = φύση μόνο ανάγκες.

Μόνο τέτοιου είδους πράγματα, μόνο φύση, μόνο φυσικές αιτίες, δηλαδή η απόλυτη έκπτωση του ανθρώπου η, η απόλυτη αποθέωση των απροσώπων μηχανισμών, των νομοτελειών, και όλου αυτού του πράγματος.

Η απόρριψη λοιπόν του πνεύματος ως βάσεως, ως πλαισίου της ιστορικότητος, που κάνει ο Marx  και η διατήρηση των πρωτείων της οικονομίας έναντι όλων των άλλων εκφράσεων της κοινωνικής ζωής, «μόνο η οικονομία τίποτε άλλο», αφήνει ένα τεράστιο κενό.

Ποιό είναι το τεράστιο κενό που αφήνει και το οποίο πρέπει να επισημάνουμε;

Αυτό το κενό τονίζει ο Στέλιος Ράμφος στην ανάλυσή του, καλύπτει στη Μαρξιστική αντίληψη της ιστορίας η ιδέα της Διαλεκτικής προόδου προς ένα ηθικά ανώτερο στόχο.

Ποιόν; την Αταξική Κοινωνία.

Η οποία είναι τί;

Η υπόθεση του προσεχούς μέλλοντος κατά αδήριτη αναγκαιότητα.

Εδώ πρέπει να πούμε λοιπόν πως θεμελιώνεται θεωρητικά, πρακτικά, φιλοσοφικά, το αξιακό στοιχείο, την ώρα που όλα τα στοιχεία είναι ποσοτικά. Τι ηθικό περιθώριο μπορεί να αφήσει μία βάση η οποία είναι καθαρά οικονομική και η οποία είναι μια διαδικασία αναγκαιότητος;

Εδώ στο ηθικό στοιχείο κλίνει αυτό που είπαμε στην αρχή ότι μιλάει για  ηθική ενώ έχει απορρίψει το σύμβολο, το αξιακό στοιχείο, έχει δεχθεί τη φύση ως Αρχή, και ο πολιτισμός για αυτόν είναι υπόθεση ταξική.

Ο ίδιος θεωρεί τον εαυτό του ως μη ηθικό στοχαστή και ορθώς συνεπής προς τον εαυτό του, εξ ου και ελάχιστοι Αριστεροί έχουν διαβάσει το Κεφάλαιο,  ενώ εκατομμύρια πεθάνανε  για τη Δικαιοσύνη, όπως την φαντάζονται, γιατί; γιατί το θρησκευτικό στοιχείο είναι αυτό τους έκανε να πεθαίνουν, αλλά που δεν το έχει η θεωρία, η ιστορία των οικονομικών σχέσεων, με τι οικονομικό πράγμα να σε πάει παραπάνω;

Έχει σημασία να καταλάβουμε αυτά τα πράγματα υποστηρίζει ο Στέλιος ο Ράμφος και συνεχίζει την φιλοσοφική και πολιτισμική του ανάλυση.

Ο Marx ήταν ένας μικρός στοχαστής 5ης κατηγορίας με μεγάλη όμως απήχηση γιατί είχε έντονο θρησκευτικό στοιχείο, και το στοιχείο  αυτό με στοιχεία πια υλικής ζωής, με τεράστια επίδραση, με εκατομμύρια ανθρώπους που θυσιάστηκαν, είτε για το καλό, είτε για το κακό. Αναστάτωσε την ανθρωπότητα ως το 1990 δεν είναι μικρή ιστορία, δεν το κάνανε πολλοί άνθρωποι αυτό. Πόσοι έχουν διαβάσει το κεφάλαιο; 200 σελίδες και το υπόλοιπο βαρετό, όλοι όμως ενδιαφέρονται για την Κοινωνία της Δικαιοσύνης που είναι κατ εξοχή οι μεγάλες εσχατολογικές ιδέες των θρησκειών.

Ο Marx ήτανε αντισημίτης μολονότι ήτανε Εβραίος είχε γράψει το βιβλίο «Το Εβραϊκό ζήτημα» Τί έλεγε στο Εβραϊκό ζήτημα; έλεγε να τελειώνουμε με τους Εβραίους, έπρεπε να πάψουν να θεωρούν  τους εαυτούς τους ως εκλεκτούς του Θεού. Το δημιουργούν οι ίδιοι οι Εβραίοι το πρόβλημα με το να θεωρούν τους ίδιους μοναδικούς, να μας αφήσουν ήσυχους. Αλλά που μιλάει ο Εβραίος Marx; μιλάει στην  εσχατολογία, εδώ στο τέλος της ιστορίας, που θα τελειώνω με το κακό.

Μπορεί να θεωρείται νομοτελειακή εξέλιξη η μετάβαση από τον πρωτόγονο Κομμουνισμό όπου οι άνθρωποι ζούσαν ειρηνικά στις κοινότητες τους, στην Δουλοκτησία;

Μπορεί ένας άνθρωπος χωρίς το αίσθημα της Δικαιοσύνης να αισθανθεί άνθρωπος;

Μπορεί να έρχεται ένας να σε δέρνει ότι ώρα θέλει, και να αισθάνεσαι άνθρωπος; Δεν γίνονται αυτά τα πράγματα.

Για αυτό το λόγο μπορούμε να πούμε ότι ο Κομμουνισμός επέτυχε ως θρησκεία, ως παραγωγικές σχέσεις απέτυχε. Ποιος πεθαίνει για παραγωγικές σχέσεις; Πεθαίνουν όλοι  για Δικαιοσύνη.

Από την άποψη της φιλοσοφίας της ιστορίας μπορούμε να σκεφθούμε ότι ως ιστορία εξηγεί την οικονομία, ως πράξη είναι ηθική. Εκεί δηλαδή που έλεγε το παν είναι η πράξη, τώρα η ηθική είναι που κινεί την πράξη. Πρέπει να αντιληφτούμε στο σημείο αυτό κάτι πάρα πολύ κρίσιμο.

Αυτή η οικονομική ανάλυση η οποία βασίζεται σε ένα ανύπαρκτο οικονομικό υποκείμενο, γιατί είναι η κοινωνία όπως γράφει το υποκείμενο, και η οποία έχει ένα ηθικό στόχο, είναι η καλύτερη υπαρξιακή προϋπόθεση για να γίνει ένας κανονικός άνθρωπος τέρας.

Για να καταλάβουμε τι σημαίνει Γκουλάγκ. Αυτός είναι ο συνδυασμός που απλούς ανθρώπους τους έκανε τέρατα. Και μπορούσαν να εξοντώνονται εκατομμύρια άνθρωποι,  τεχνητοί λιμοί  στην Ουκρανία, μεγάλα άλματα προς τα εμπρός και 30.000.000 νεκροί στα καλά καθούμενα στην Κίνα, κάτι τερατώδη πράγματα, 70.000.000 νεκροί στα Γκουλάγκ. Ποιος μπορούσε να τα κάνει αυτά, μόνο αύτη η δικαίωση. Οι αριθμοί είναι αληθείς, μπείτε στο internet στα θύματα του Σοβιετικού καθεστώτος  και βρείτε τους αριθμούς. Ο Ρώσος ανθρωπολόγος Κουρσάτωφ είπε έπρεπε να είμαστε 300.000.000 άνθρωποι και είμαστε 200.000.000.

Έχει σημασία να καταλάβουμε το μυστήριο. Την ηθική δύναμη, από που την  αντλεί και τι αποενοχοποιητικούς μηχανισμούς προς την τερατωδία αναπτύσσει, αυτό το σύστημα. Είναι τα συστήματα του ολοκληρωτισμού, όπως δίπλα στη Γερμανία, στο όνομα της βιολογίας, μπορούσε να γίνει το ίδιο.

Αυτή η ανελαστικότης του «η θα τους τελειώσουμε η θα μας τελειώσουνε» που μόνο ως μανικό προβολικό βίωμα μπορεί να κατανοηθεί, ως πολιτικό πρόβλημα λύθηκε ιστορικά τόσο στην  Ευρώπη όσο και στην Αμερική. Στην μεν Ευρώπη κάθισαν κάτω και τα βρήκανε δημιούργησαν τα συνδικάτα, τα ανθρώπινα δικαιώματα με όλες εκείνες τις απαραίτητες ασφαλιστικές δικλείδες ώστε οι άνθρωποι να ζουν με ειρήνη και ασφάλεια και αξιοπρέπεια. Παρόμοια και στην Αμερική οι καπιταλιστές ακολούθησαν το δόγμα Ford και αύξησαν τους μισθούς των εργατών ώστε από εργατική τάξη να γίνουν καταναλωτές. Δεν πήγαν αν τους ξεκληρίσουν και να πουν οι αυτοί η εμείς.

Αν έχουν κάποια βάση αληθείας τα όσα ειπώθηκαν από τον Freud τότε σε συνδυασμό με το έργο και τον χαρακτήρα του Marx θα μπορούσαμε να πούμε ότι αυτός ο βρεφικός θυμός που είναι χαρακτηριστικό όλων των επαναστατών (Τους βλέπουμε στις τηλεοράσεις παρεξηγούνται με το παραμικρό και σηκώνονται και φεύγουν  μιλάνε πάνω στους άλλους και δεν αφήνουνε κανέναν να μιλήσει είναι περισσότερο από εμφανής η έλλειψη εσωτερικού τους χώρου) και ο οποίος δημιουργεί σε συνδυασμό με πιθανές γονικές απορρίψεις μια μη διαχειρίσιμη κατάσταση συνήθως καταστρέφει όπως πληροφορεί η Hanna Segal τη  δυνατότητα συμβολοποιήσεως και δημιουργεί το φαινόμενο του συμπαγούς σκέπτεσθαι ( concrete thinking ), το οποίο απαγορεύει τις διακρίσεις. (Μια νοσοκόμα που επέζησε από μια τρομερή πυρκαγιά στο νοσοκομείο όπου πέθαναν αρκετοί συνάδελφοι της στη Αγγλία έβαζε σεντόνια στις χαραμάδες κάτω από τη πόρτα και έκλινε ερμητικά τα παράθυρα για να μην περάσει η υποτιθέμενη φωτιά, κάθε φορά που ερχόταν ομίχλη. Είχε καταστραφεί μέσα της από το σοκ η λειτουργία της συμβολοποιήσεως και δεν μπορούσε να ξεχωρίσει τον καπνό από την ομίχλη.)

Πιθανότατα λοιπόν και ο Marx ως γόνος εύπορης οικογενείας να είχε μεγαλώσει με νταντάδες και αυτό να του δημιούργησε την αίσθηση ότι δεν είναι αγαπητός από την μαμά, πράγμα που στη συνέχεια να κατέστρεψε τη  δυνατότητα του να συμβολοποιεί και ως αντιστάθμισμα  δημιούργησε μια ψεύτική εικόνα εαυτού παντοδύναμου, ο οποίος θα άλλαζε τον κόσμο μέσα από τη θεωρία του, στην οποία μετέφερε όλη του την αδυναμία διακρίσεως,  και προσδίδοντας της θρησκευτικό όπως είδαμε χαρακτήρα κατάφερε να ενώσει ανθρώπους με παρόμοια ψυχολογικά θέματα που φτάνουν ως συμπτωματολογία μέχρι και τις ημέρες μας.

Η πίστη ενός αρκετά μεγάλου αριθμού συμπολιτών μας στο θαύμα της επικοινωνίας κάποιου με τον Χριστό, η, το να φεύγει κάποιος από ένα κόμμα του οποίου ο αρχηγός πρέσβευε ότι δεν υπάρχουν θαλάσσια σύνορα, και να πηγαίνει σε ένα άλλο του οποίου ο αρχηγός πρεσβεύει ότι τα σύνορα αν τα κοιτάξεις από το διάστημα είναι αστεία υπόθεση, και με τη μετάβαση του αυτή να νομίζει ότι κάτι αλλάζει στη ζωή του, ίσως να σημαίνει πως ο μηχανισμού της συμβολοποίησης λόγω των δεινών που έχει περάσει η ελληνική φυλή να πάσχει σε μεγάλο αριθμό συμπολιτών μας χωρίς να το κατανοούν με αποτέλεσμα να αδυνατούν να διακρίνουν.

Μόνο με αυτόν τον ψυχολογικό τρόπο πιστεύω μπορούμε να προσεγγίζουμε το γεγονός των ποσοστών συγκεκριμένων κομμάτων τα οποία παρά το γεγονός ότι:

• Βαφτίζουν την αποτελμάτωση πρόοδο, καθώς ως πράξη δεν εννοούν αυτήν που κάνει το υποκείμενο το οποίο αναλαμβάνει και την ευθύνη της στο εδώ και τώρα, αλλά αυτή που θα έρθει από μόνη της μέσα από τη (φανταστική) πάλη των τάξεων και την νομοτελειακή κοινωνική εξέλιξη που θα ακολουθήσει (δηλαδή ζήσε Μαϊ μου να φας τριφύλλι).
• Βαφτίζουν την ελευθερία, κοινωνική αναγκαιότητα.
• Βαφτίζουν την απολυταρχία Δημοκρατία.

Καταφέρνουν και τα διατηρούν σε ένα ικανοποιητικό βαθμό.

Εν όψει των σημαντικών εκλογών για μια αυτοδύναμη Ελλάδα να ευχηθώ σε όσους από του συμπολίτες μου καταφέρνουν και διακρίνουν τη διαφορά να θυμούνται την ημέρα της κάλπης, ότι τελικά, «Η Συνείδηση καθορίζει το Είναι» και όχι το είναι τη συνείδηση.